![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
به گزارش پایداری ملی، حقوق بشر از جمله موضوعاتی است که همواره مورد توجه افکار عمومی جهان قرار داشته است، آزادیهای سیاسی و اجتماعی و فرهنگی، تساوی حقوق زنان و مردان و برخورداری از حقوق اولیه از جمله مواردی است که بسیاری از کشورها سعی در رعایت آن دارند و برخی کشورها چون عربستان سعودی هم که روزی در خفقان حقوق بشر بودند امروز داعیهدار این امر شدهاند.
کاخنشینان ریاض که همواره تصور محدودی از تمام موضوعات دارند با آزاد کردن برخی محدویتها چون رانندگی زنان، حضور آنها در کنسرتها و میدانهای ورزشی که سالها است در سایر کشورها انجام میشود تصور کردند حقوق بشر را رعایت میکنند اما نمیدانند که حقوق بشر جوانب دیگری دارد که هیچ وقت توسط آنها رعایت نشده است.
نقض حقوق بشر در برخی از کشورها از جمله عربستان سعودی به حدی گسترده است که بدیهیترین حقوق انسانی را از مردم این کشور سلب کرده، نگاهی به ساختار جامعه عربستان و سیاستهای سرکوب گرایانه این کشور نشان میدهد انحصارگرایی و محدودیتهای گسترده سیاسی،اجتماعی و فرهنگی از بدو شکلگیری حکومت در این کشور بر جامعه عربستان سایه انداخته است.
آل سعود و نقض گسترده حقوق بشر
با بررسی موارد نقض حقوق بشر در عربستان، به راحتی می توان فشار موجود در جامعه این کشور را مشاهده کرد.فشار سنگینی که توسط نهادهای حقوق بشری و همچنین مدعیان دفاع از حقوق بشر،آن طور که باید،مورد توجه قرار نمیگیرد.با این حال بررسی موردی نقض حقوق بشر در جامعه عربستان سعودی کمک میکند به درک روشنی از فشار موجود بر مردم این کشور آگاهی یابیم که توجه به آن ها خالی از لطف نیست.
1- حبس سنگین به دلیل انتقاد رسانه ای :سال 2014 یک حقوقدان عربستانی به نام عبدالرحمن الصبیحی و دو وکیل دیگر،به دلیل انقاد از وزارت عدلیه کشورشان در توییتر،به هشت سال زندان محکوم شدند.این حکم از معدود احکام قضایی جهان بود که افراد را به دلیل اظهارنظرشان در فضای مجازی به حبس سنگین مجازات می کرد.در موردی دیگر «عیسی النخیفی» فعال حقوقی عربستان به دلیل انتقاد از حضور عربستان در یمن و برخی اقدامات امنیتی حکومت آل سعود، در فضای مجازی، به 6 سال حبس محکوم شد.همچنین دادگاه عربستان،النخیفی را به ۶ سال محرومیت از نوشتن یا مشارکت و عضویت در شبکههای اجتماعی محکوم کرد.
آل سعود و نقض گسترده حقوق بشر
2-جنایت عربستان در یمنبا کشتن هزاران نفر:آل سعود از سال 94 به بهانه بازگرداندن منصور هادی رییس جمهور فراری یمن،این کشور را آماج شدیدترین حملات هوایی و موشکی قرار داده است.بر اساس منابع وابسته به "سایت یمن" 85 درصد حملات هوایی عربستان،به مراکز غیر نظامی نظیر مدارس،بیمارستانها،اماکن مسکونی و پایگاههای زیرساختی بوده است که در نتیجه آن هزاران نفر از مردم بی گناه این کشور به خاک و خون کشیده شده اند.
3-تهدید و محدودیت های گسترده علیه زنان:وقتی موضوع آزادی زنان درعربستان سعودی مطرح میشود،حقوق بشر رنگ شرم به خود می گیرد.چراکه آل سعود با محدودیتهای بی بدلیل برای زنان در این کشور،جامعه عربستان را به زندانی بدون میله برای آنها تبدیل کرده است.نمونه این محدودیتها را می توان در ممنوعیت رانندگی زنان(که البته مدت کمی است که با توجه به اصلاحات بن سلمان رفع شده)برای سال های طولانی دید.نمومه دیگری از اجحاف در حق زنان عربستانی،موضوع حق رای آن ها است.مسئله ای که زنان سعودی برای سالهای طولانی با آن دست وپنجه نرم کرده اند.
آل سعود و نقض گسترده حقوق بشر
4-اخراج بی دلیل و همزمان صدها هزار کارگر خارجی:سال 2014، عربستان سعودی اعلام کرد طی یک ماه 370 هزار کارگر خارجی را از این کشور میکند. این تعداد همزمان با اخراج 18هزار کارگر خارجی دیگر انجام گرفت که ماهها بدون تکلیف در بازداشتگاههای موقت و بدون امکانات به سر برده بودند. اکثر این کارگران اخراج شده، شهروندان سومالی و یمن بودند که سالها در عربستان مشغول به کار بودند و به یکباره با تصمیم ناگهانی آل سعود مجبور به ترک این کشور شدند.بر اساس برخی گفته ها مسئولان دولتی این کارگران را در مرزهای آبی عربستان در دریای سرخ رها کردند. این میزان اخراج ناگهانی باعث شد ،عربستان علاوه بر نقض متععد حقوق بشر در موارد مختلف،در نقض حقوق کارگران نیز رکوردار شده و زبانزد خاص و عام گردد. ضمن اینکه برخی از کارگران سومالیایی بازگشته از عربستان در گفتگو با گزارشگران حقوق بشر از عدم وجود سرپناه و حتی موادغذایی و آب کافی برای کارگران خارجی خبر دادند.
5-اعدام شیخ نمر باقر نمر:آل سعود،شیخ نمر، روحانی شیعیان عربستان را به جرم فراخوانی اعترضات مسالمت آمیز علیه حکومت در سال 2011 و 2012 دستگیر و زندانی کرد. شیخ نمر که به تبعیض علیه شهروندان عربستان،محرومیت شیعیان این کشور از دسترسی به خدمات عمومی و عدم اشتغال شیعیان در مشاغل دولتی عربستان اعتراض داشت سرانجام ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵ توسط دولت سعودی به دلیل اقدام علیه امنیت ملی و محاربه ، به اعدام با شمشیر و به صلیب کشیده شدن در انظار عمومی محکوم شد و در ۲ ژانویه ۲۰۱۶ اعدام گردید.
آل سعود و نقض گسترده حقوق بشر
6-ممنوعیت هرگونه اجتماع در اماکن عمومی:وزارت داخلی عربستان از سال 2013 هرگونه اجتماع در اماکن عمومی را ممنوع و غیرقانونی اعلام کرده است. براساس این دستور هرگونه اجتماع در اماکن عمومی میتواند به بازداشت، تعقیب قضایی افراد و همچنین زندانی شدن شهروندان منجر شود؛جرمی که ممکن است حتی زمینه ساز اعدام بازداشت شوندگان شود.مصداق اجرای این قانون را می توان در حکم اعدام داود المرهون جستجو کرد.دادگاه عربستان، المرهون را به جرم شرکت در یک تظاهرات ضد دولتی و اتهام جاسوسی، به اعدام با صلیب محکوم کرد.هرچند به دلیل فشار نهادهای بین المللی و حقوق بشری،اجرای این حکم برای مدت ها به تعویق افتاد.گفته شده ماموران امنیتی عربستان از طریق شکنجه تلاش داشتهاند تا المرهون را مجبور به امضای یک کاغذ حاوی اعترفات ساختگی کنند، که او از امضای آن سرباز زده است.
7-شکنجه روحی و فیزیکی زندانیان و حبس های طولانی مدت در سلول ها انفرادی ،بدون محاکمه:در گزارش سازمان اروپایی- عربستانی حقوق بشر آمده است،شکنجه برنامه ریزی شده زندانیان و محرومیت آنان از حق داشتن وکیل از موارد گسترده نقض حقوق بشر است، زیرا بازداشت شدگان بدون وکیل و تفهیم اتهام ، مورد بازجوییهای طولانی مدت ،توام با شکنجه روحی و فیزیکی قرار میگیرند و در سلولهای انفرادی حبس میشوند.نمونه این مورد وسف المصلاب(جوان عربستانی) است که از سوی نهاد دولتی که ملک سلمان مدیریت آن را به طور مستقیم در دست دارد شکنجه میشود؛ نهادی که در پرتو سلطه تمام عیار پادشاه و ولیعهد بر تمام نهادها و در نبود نهاد قضایی مستقل در تاریخ 20 ژوئیه 2017 با دستور پادشاه تاسیس شد.وسف المصلاب ،در زندان بدنام سعودی بارها با شوک الکتریکی شکنجه شد، اقدامی که در بازداشتگاههای سعودی بارها و بارها رخ میدهد.
آل سعود و نقض گسترده حقوق بشر
این ها تنها موارد محدودی از نقض حقوق بشر در عربستان به شمار می رود.نقض حقوق بشر در این کشور به حدی گسترده است که مقامات آل سعود ناچارند برای سرپوش گذاشتن بر آن و ساکت کردن نهاد های حقوق بشری ،دلارهای نفتی بی شماری را خرج کنند.
هرچند بن سلمان و حکومت تحت رهبری اش در مدت زمان اخیر سعی در اصلاحات اساسی در ساختار حکومت و جامعه عربستان داشته اند ،اما افکار عمومی جهان معتقد است این گونه اقدامات،نمایشی بیش،برای پیشبرد اهداف او در راستای رسیدن به منصب پادشاهی نیست.در حقیقت او با توصیه اربابانش در کاخ سفید دست به اقدامات ساختارشکنانه و بعضا غیر شرعی زده تا بتواند حمایت بیش از پیش غرب و ایالات متحده را به دست آورد.حمایتی که به قیمت دوشیده شدن آل سعود توسط ترامپ و البته اجرای سند 2030 به دست آمده است.
با همه این تفاسیر روشن است آل سعود حتی با اجرای اصلاحات عمده در قوانین و ساختار جامعه عربستان ،از بزرگترین ناقضان حقوق بشر در سطح جهان به شمار می رود.ننگی که با خرج دلار های نفتی و حتی جلب حمایت واشنگتن نیز از پیشانی سردمداران این رژیم پاک نخواهد شد و آن ها را به دلیل ایجاد حکومتی دیکتاتوری و استقرار اسلامی آمریکایی،همواره در سطح افکار عمومی پاسخگو نگاه خواهد داشت.