![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
به گزارش خبرنگار پایداری ملی، سردار دکتر غلامرضا جلالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشوردر جمع دانشجویان دانشگاه هوافضا سپاه، ضمن تبریک فرارسیدن ایام مبارک ماه رمضان و ولادت امام حسن مجتبی(ع)، اظهار داشت: امیدواریم انشاءالله همه از برکات الهی در این ماه مبارک کمال استفاده را ببرند، و رحمت، نصرت الهی شامل حال همهی ما باشد و بتوانیم کمافیالسّابق پایدار، پایکار، هوشیار و مراقب از انقلاب اسلامی عزیز و انقلاب باشیم و بتوانیم بعد از چله اول چله دوم انقلاب را هم با صلاب بیشتر تحت رهبری مقام عظمای ولایت و بر اساس بیاناتی و خطوطی که ایشان ترسیم فرمودند ادامه دهیم.
*سپاه کفایت و لیاقت لازم را برای پاسداری از انقلاب اسلامی را دارد*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در ادامه افزود؛ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از ابتدا تا به حال نقش بی بدیلی در حفاظت از انقلاب اسلامی داشته است، و هر روز که می گذرد بر نقش و اهمیت سپاه افزوده میشود، و این افزایش نقش سپاه، چند دلیل مشخص دارد ؛ یکی از آن دلایل این است که سپاه سازمانی است که کفایت و لیاقت لازم را برای پاسداری و صیانت، در همه صحنه هایی که انقلاب اسلامی را تهدید می کرده است، دارد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از ابتدای شکل گیری تا کنون نقش آفرینی خود را در تمامی عرصه ها نشان داده و ثابت کرده در همه حوزه ها از قابلیت های زیادی برخوردار است، سپاه در مقاطع حساس توانسته با لطف خدا، ایثارگری و جانفشانی انقلاب اسلامی را از توطئه بدخواهان این نظام مقدس نجات دهد، بنده بخاطر دارم در اوایل انقلاب که شاید هنوز شاکله سپاه درست شکل نگرفته بود. «امام (ره) فرمودند: که اگر سپاه نبود کشور هم نبود» درواقع حفاظت و پاسداری از انقلاب زمانی که انقلاب اسلامی مولودی جوان و بسیار نو پا بود، توسط سپاه انجام شد و موجب شد تا سطح زیادی از تهدیدات در حوزه های مختلف مثل؛ براندازی، جنگ تحمیلی و... دفع شود و یک دفاع همه جانبه از کشور صورت گیرد.
*سپاه تهدیدات را به خوبی شناخته است*
سردار جلالی در ادامه عنوان کرد؛ امیدوار هستیم که همواره خداوند این توفیق را به ما بدهد تا بتوانیم هم تهدید را خوب بشناسیم و رویکردی که رهبری معظم انقلاب، برای ما ارائه میکنند، برای دفاع از انقلاب اسلامی بکار ببندیم و حتی یک لحظه از آن عقب نمانیم کما این که در گذشته و در تاریخ اسلام نمونه هایی را داشتیم که افرادی از امام جامعه و رهنمودهای ایشان دور شدند، در زمان جنگ صفین سپاهیان امام علی (ع) تدبیر رهبری و فرماندهی را نتوانستند تشخیص دهند و قرآن ها را بر سر نیزه کردند، این نشان از آن دارد که سپاهیان آن دوران بصیرت و شناخت لازم را نسبت به یکدیگر، رهبری، امام معصوم و شرایط آن زمان نداشتند. درچهل ساله ابتدای انقلاب سپاه نشان داده که همواره در چهار چوب سیاست های رهبری معظم انقلاب و امام عظیم الشان حرکت کرده است و تهدیدات دوران را به خوبی شناخته است و تلاش کرده در آن مسیر و سمتی حرکت کند که انقلاب اسلامی ترسیم کرده است. سپاه بر اساس تدابیر مقام معظم رهبری که فرمودند:"توجّه داشته باشید؛ مهم این است که در هر دورهای از دورهها ما بفهمیم دشمنیِ دشمن چگونه است و چهکار دارد با ما میکند؛ نقشهی دشمن را بفهمیم؛ درست مثل جنگ نظامی. در جنگ نظامی اگر شما توانستی حدس بزنی که نقشهی دشمن چیست، پیشگیری میکنی، خودت را آماده میکنی؛ یا دفاعِ خوب میکنی یا حملهی پیشدستانه میکنی؛ در جنگ نظامی اینجوری است."، آینده نگری و شناسایی تهدیدات آینده را در دستور کار خود قرار داده است و به همین خاطر است که امروز متناسب با تهدیداتی که وجود دارد تجهیزات و امکانات زیادی را برای مقابله با تهدیدات کنونی و حتی تهدیدات آینده تولید و تامین کرده ایم، همه این موضوعات با نگاه پیشن دستانه محقق شده است.
*دانشکده هواوفضا باید تغییرات اقلیمی را رصد کند*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در ادامه با اشاره به حوادث اخیر و افزایش تغییرات اقلیمی در کشور هشدار داد: ما در یک دوران تغییرات اقلیمی در کشور مواجه هستیم، باید این نکته را عرض کنم که در دنیای امروز تغییرات اقلیمی را یکی از تهدیدات موثر در 5 تا 10 سال آینده می دانند، این که تغییرات اقلیمی اخیر در کشور منشاء انسانی و یا منشاء طبیعی دارد را بایستی در مراکز علمی در مورد آن بحث و گفتگو کرد، البته در این دانشگاه (دانشکده هواوفضا) و حوزه هوافضا لازم است که تغییرات اقلیمی و بررسی تغیرات جوی نیز پرداخته شود.
*بارندگی ها در کشور در 50 سال گذشته بی نظیر بوده است*
سردار جلالی تصریح کرد: امسال خوشبختانه موجی از بارندگی در کشور رخ داد که در 50 سال گذشته به معدل کلی کشور بی نظیر بود و توانستیم حجم زیادی از بارش الهی برای کشور جذب کنیم. طبیعتا این تغییرات اقلیمی هم برکاتی دارد برای کشور و هم اگر آماده نباشیم خساراتی برای ما در پی دارد. تمام پیش بینی های کشور قبل از سال جدید دلالت بر این داشت که ما در یک دوره خشک سالی هستیم و ما در بهمن و دی ماه به دنبال ذخیزه سازی آب برای تامین آب شرب مورد نیاز هم وطنانمان در سراسر کشور بودیم، و به این علت، حداکثر ظرفیت های آبی در سراسر کشور برای مقابله با خشک سالی حفظ شد، مسئولان کشور نسبت به موضوع سیل تا اندازه زیادی غافل گیر شدند، به غیر از معدود افرادی که توانستند پیش بینی تقریبی از تغییرات اقلیمی سال اخیر داشته باشند، تقریبا در هیچ یک از مراکز برآورد اطلاعاتی اقلیم و هواشناسی نتوانستند برآورد دقیقی از میزان بارش ها داشته باشند و آن چند نفر که برآورد هایی داشتند به دلیل این که پیش بینی آن ها نسبت به پیش بینی اکثریت شاز محسوب می شد به همین خاطر به ان توجه نکردند. اگر پیش بینی درستی از اقلیم وجود داشت ما سدها را تخلیه میکردیم تا ظرفیت را برای روان آب ها و بارش های اخیر مهیا کنیم و تقریبا هیچ خسارتی نداشته باشیم، البته این احتمال نیز وجود داشت، چه بسا با تخلیه سد ها و عدم بارش ها با یک بحران جدی آب مواجه شویم، علی ایحال برآورد ها و موضوع آب یک موضوع بسیار مهم است که باید به آن پرداخته شود.
*آیا عملا کشور وارد دوره ترسالی شده است؟*
وی در ادامه افزود: سوالی که کشور با آن مواجه است،این است که آیا این تغییرات اقلیمی مختص به سال ۹۸ است و یا این تغییرات طی سال های آتی نیز ادامه خواهد داشت؟ و آیا عملا کشور وارد دوره ترسالی شده است؟ البته طی روزهای گذشته رئیس سازمان هواشناسی اظهاراتی داشت که حاکی از آن بود که ما هنوز در دوره خشک سالی هستیم و وارد دوره ترسالی نشده ایم، بنابراین برنامه هایی که برای مدیریت کشور در دوره ترسالی و خشک سالی اتخاذ میشود، متفاوت است. به عنوان مثال سیاست های دوره خشک سالی؛ کم مصرف کردن آب، ذخیره سازی آب پشت سدها و برنامه هایی متناسب با آن دوره است و طبیعتا اگر وارد دوره ترسالی شده باشیم باید برعکس آن عمل کنیم و سیاست های متناسب با دوره ترسالی توسط مسئولان اجرا شود.
*ارزش 25-20 میلیارد یورویی بارش های اخیر*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با بیان این که این بارش ها نعمت هایی را نیز با خود به همراه داشته است، عنوان کرد: بارش های اخیر تقریبا نزدیک به ۱۰ سال کم بارشی را جبران کرده است و اکثر منابع آب زیر زمینی ما مثل قنات ها چاه ها و... که طی سال های خشک و کم بارش اخیر خشک شده بود و ممکن بود عوارض بدی را برای کشور ایجاد کند، را خوشبختانه پُر کرده است، به غیر منابع آب زیرزمینی منابع آب سطحی ما اعم از دریاچه ها، تالاب ها، سد ها نیز به لطف بارش های اخیر پر شد، هواشناسان اعلام کرده اند که اگر قصد خرید این مقدار آب را داشتیم بایستی ۲۵ تا ۳۰ میلیارد یورو بابت آن هزینه میکردیم، که این رقم قابل توجهی است ولی کل خسارتی که سیل بر کشور وارد کرده است و باید پرداخت شود 2.5 میلیارد یورو است، به عبارتی ما ۱۰ برابر خسارتی که وارد شده است در جریان تغییرات اقلیمی اخیرمنفعت کسب کرده ایم. این برای اولین بار است که ۲۳ استان تحت یک پدیده جوی دچار بحران سیل شد، البته این بحران با شدت های مختلف ابراز وجود کرد و به نوعی چهار استان (گلستان، مازندران، لرستان و خوزستان) از حجم بیشتری از بارشها و روان آب ها را شامل شدند و طبیعتا خسارت بیشتری نسبت به 19 استان دیگر دیدند، سابقه ۶۰ ساله هواشناسی کشور نیز گزارشی را مبنی بر درگیر بودن ۲۳ استان با یک پدیده اقلیمی را نداشته است.
*سپاه احتیاط و عمل کلی نظام در برابر با حوادث اساسی و جدی است*
سردار دکتر غلامرضا جلالی اظهار داشت: در جریان مواجه و مدیریت بحران این حوادث برخی از اشکالات و نواقص مربوط به مدیریت بحران کشور وجود دارد، یکی از مواردی که رهبری معظم در پاسخ نامه رئیس جمهورمحترم مبنی بر تخصیص اعتبار از صندوق توسعه ملی برای جبران خسارت و بازسازی مناطق سیل زده به آن تاکید داشتند مدیریت واحد و یک فرماندهی هماهنگ بود، بسیاری از کشورهای جهان الگوهای مدیریت بحران خاص خود را دارند، بطور معمول نیز آن واحدی که در ابتدایی ترین ساعات حوادث را مدیریت میکند و در صحنه حاضر است، نیروهای نظامی آن کشور هستند. در ایران نیزبه طور کلی نیروهای مسلح و تا حد زیادی سپاه احتیاط و عمل کلی نظام در برابر با حوادث اساسی و جدی هستند. البته این جز وظایف سپاه و نیروهای مسلح است که طبق قانون اساسی در بحران های طبیعی و غیر طبیعی حضورداشته باشند. رهبری معظم انقلاب در خصوص رابطه سپاه و دیگر واحد های نظامی مثل بسیج، ارتش و نیروی انتظامی در مواجه با این بحران فرمودند؛" در قالب یک فرماندهی امورات مربوط به سیل انجام شود و هرکدام از این واحد ها تحت نظر آن فرماندهی ایفای نقش کنند".
*«قدرت بسیج شوندگی» مردم در یک رزمایش واقعی امتحان شد*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور با تشریح اقدامات اولیه در زمان بحران گفت: در حوادث و مواقع بحران یک نکته ای وجود دارد به نام " زمان طلایی" که در آن زمان با واکنش سریع میتوان جان انسان ها را نجات داد، اساسا مدیریت بحران را در چهار مرحله تعریف میکنند؛{پیشبینی، پیشگیری، کنترل و مقابله، ترمیم و بازسازی} حوزه پیشبینی در مباحث کلان کشوری مطرح و دنبال میشود، پیشگیری نیز از وظایف دولت ها است تا با تدابیر خود از وقوع حوادث پیشگیری های لازم را به عمل بیاورند، در حوزه کنترل و مقابله نیروهای مسلح همانطور که در حوادث اخیر مشاهده کردید با دستور رهبر معظم انقلاب وارد عمل شدند و علمکرد خوبی را در این راه از خود نشان دادند، و یک صحنه دیگری از دفاع مقدس را به نمایش گذاشتند و این عمل انقلابی یک سرمایه اجتماعی عظیمی را برای نیروهای مسلح اعم از سپاه و ارتش خلق کرد و ترمیم و بازسازی نیز بر عهده تمامی دستگاه هاست تا هرچه سریع تر این کار را انجام دهند. در جریان حوادث اخیر در ابتدای سال نکته ای که مقام معظم رهبری به آن تاکید داشتند آن است که «قدرت بسیج شوندگی» مردم بود که در یک رزمایش واقعی امتحان شد و خود را نشان داد.
*اقدامات اخیر معدل خروجی بخشی از ظرفیت های نظامی، دولتی و مردمی نظام*
سردار جلالی با ابراز تاسف از جان باختن جمعی از هموطنانمان در سیل اخیر، گفت: تلفاتی که این سیل از خود بجا گذاشته است 75 و یا به عبارتی دیگر 76 نفر است، این مقدار تلفات با این ابعاد حادثه به نسبت دیگر نقاط دنیا واقعا آمار کمی محسوب میشود که باید بخاطر این نیز خدا را شاکر باشیم البته ایده آل این است که این مقدار تلفات را نیز نداشته باشیم، حادثه مشابه سیل در کشور ما در امریکا (نیواورلئان) بالغ بر 2 الی 3 هزار نفر تلفات داشته است. اگر ما در کشور به اقدامات، تلفات و ابعاد حادثه توجه کنیم و مقایسه ای که با حوادث مشابه دیگر انجام میدهیم، متوجه میشویم که واقعا اقدامات خوبی در این خصوص صورت گرفته است. و این اقدامات معدل خروجی بخشی از ظرفیت های نظامی، دولتی و مردمی نظام مقدس جمهوری اسلامی است. اثر دیگری که این سیل داشت حضور نیروهای عراقی (حشدالشعبی) در جریان امداد رسانی و جبران کمک های نیروهای سپاه و ارتشی در مقابله با تروریست های تکفیری و داعش در عراق بود، بنده به کمیت این حضور نمیپردازم، موضوع مهمی که باید به آن پرداخته شود همبستگی درونی است که بین مردم عراق الخصوص بسیج مردمی کشورعراق(حشدالشعبی) و ملت ایران علی الرغم اتفاقاتی که درجنگ 8 ساله رخ داده است، ایجاد شده است، اگر ما به وقایع با نگاه فرصت محوری توجه کنیم، می بینیم که در حادثه سیل اخیر فرصت های بسیار زیادی برای ما ایجاد شده است که باید از آن استفاده و در جهت تداوم و تقویت آن عمل کنیم.
دکتر جلالی افزود: تصویر دیگری که سیل به ما نشان داد، این بود که در داخل کشور افرادی بودند که به واسطه ابزار شبکه های اجتماعی جوسازی ها، سیاه نمایی هایی را به راه انداختند، این افراد در همه امور اعم از حضور نیروهای عراقی ، حضور نیروهای نظامی داخلی و پیشگیری و مقابه ترمیم و بازسازی، نحوه امداد رسانی، مهندسی و ... بدون داشتن اطلاعات سخن گفتند که دانسته یا ندانسته در پازل دشمن قرار گرفتند، بلاخره باید بررسی کرد که در موقعی که مردم کشور ما در 23 استان در حال مبارزه با سیل هستند و دچار بحران هستند این افراد در داخل کشور که این صحبت ها را می کنند، چه کاره هستند؟! نهاد ها، افراد و نخبگانی که وظیفه و دغدغه روشنگری دارند باید بعد از مدیریت حوادث در کشور به بازخوانی مواضع این افراد بپردازنند و برای مردم تبیین کنند که در مواقع بحران و حوادث این افراد چه حرف هایی را زده اند و موضع گیری هایی را داشتند تا مردم با چهره واقعی این افراد فارغ از ویترینی که برای خود ساخته اند آشنا شوند، مردم باید بدانند که چه افرادی بدون هیچ چشم داشتی و با اهداف انسان دوستانه به کمک مردم شتافتند و تسکین آلامشان بودند و چه افرادی بر طبل تفرقه کوبیدند و سوار موج های سیاسی شدند.
وی در ادامه هشدار داد: این افراد با ترفندهای عملیات روانی و جوسازی ها و با استراتژی های دشمن همراه شدند. در واقع یک سری سلبریتی ضد مردم، بی عرضه و فاسد که با استفاده از مشکلات مردم در شبکه های اجتماعی مدعی غلط به مرجع اجتماعی و فرهنگی مردم در کشور تبدیل شده اند و باید با آن ها برخورد شود، بخش های امنیت داخلی کشور حتما بایستی رفتار و عملکرد این افراد را مورد بررسی قرار دهد، بنظر بنده ایفای نقش ستون پنجم دشمن عینا همین است که این افراد دنبال میکنند، یعنی جایی که مردم آسیب دیده اند و باید همه کمک کنند، این افراد شروع میکنند به جوسازی و بزرگ نمایی برخی از مشکلات کوچک، لذا دستگاه های امنیتی ما باید اقدامات این افراد را بررسی کند و در صورت وجود اشکال با آن ها برخورد نماید.
*کمک های ناچیز اروپایی ها نوعی تمسخر به مردم ایران است*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور متذکر شد: در حوزه خارجی نیز تکلیف کاملا مشخص است امریکایی در حوزه کمک به مردم سیل زده کشور که یک حوزه کاملا بشر دوستانه است، حساب های هلال احمر را مسدود کردند و اجازه دریافت کمک های ارزی از خارج از کشور را ندادند، امریکایی ها مثل گذشته دشمنی و عناد خودشان را با ملت ایران نشان و در دستور کار خود قرار دادند، این درحالی است که امریکایی ها مرتب در رسانه های خودشان دولت امریکا را بر خلاف واقعیت طرفدار مردم ایران معرفی میکنند، اما این موضوع در جریان سیل اخیر مشخص شد که این یک دروغ محض است. نکته دوم این است که چهره اروپایی ها نیز در جریان سیل اخیر مشخص شد، اروپایی ها کمک های ناچیزی را به مردم ایران کردند که به قول یکی از مسئولین ما این کمک ها را به فقرای کشورمان هم نمیدهیم، و وزارت خارجه باید به نشانه اعتراض این کمک های ناچیز را به کشورهای اروپایی برگرداند، کل کمک اروپایی ها 180 میلیون یورو است، بنظر بنده وزارت خارجه ما باید با این گونه رفتار ها برخورد کند این اقلام و مقدار کمک هایی که در حوادث اخیر شده بیشتر شبیه تمسخر و شوخی است که اروپایی ها انجام دادند. این که این حجم لباس و دیگر اقلام برای کمک به این حادثه با این ابعاد و گستردگی فرستاده شود واقعا به نوعی تمسخر ملت ما است، در محله های فقیر نشین ما کمک های مردمی بیشتری نسبت به کمک های اروپایی ها برای مردم حادثه دیده جمع آوری شده، این گونه رفتارها نشان میدهد که دشمنی اروپایی ها و امریکایی ها مرد م ایران چقدر زیاد است.
*تهدیدات فناوری محور، پیچیده و همه جانبه شده اند*
سردار جلالی در ادامه با عنوان این که مقام معظم رهبری به موضوع پدافند غیر عامل بسیار اهمیت میدهند، یادآور شد: رهبر معظم انقلاب در دیدار سال گذشته با مسئولین پدافند غیر عامل اظهار داشتند؛ «هر چه از زمان میگذرد بر اهمیت پدافند غیرعامل افزوده میشود.» یکی از دلالی که باعث میشود هر روز به اهمیت سازمان پدافند غیرعامل افزوده شود این است که تهدیدات تا اندازه بسیار زیادی علمی و فنی شده است. رهبری معظم تاکید داشتند در موضوع تهدیدات، این تهدیدات فناوری محور، پیچیده و همه جانبه شده اند، بنابراین برای مقابله با این تهدیدات نیز باید از روش های علمی و دانشی استفاده کرد.
رئیس سازمان پدافند غیرعامل، گفت: پدافند غیرعامل هم در نیروهای مسلح و هم در نیروهای غیر نظامی وجود دارد، برای اولین بار هم پدافند غیرعامل در نیروهای نظامی شکل گرفته است تا از زیرساخت های خود به صورت غیرعامل در برابر تهدیدات محافظت کنند، از مهمترین دلایلی که پدافند غیرعامل در نیروهای مسلح شکل گرفته این است که ، همواره شدیدترین تهدیدات و پیچیده ترین تهدیدات در مقابل نیروهای مسلح شکل گرفته است، به همین خاطر باید برای مقابله با این تهدیدات اقدام متناسبی در نظر گرفته میشد لذا به همین خاطر پدافند غیرعامل در نیروهای مسلح شکل گرفته است. در واقع نیروهای مسلح آماج حملات وتهدیدات دشمن هستند و مرتب تحت رصد و پایش دشمن قرار میگیرند، تا بررسی کنند چه مولفه های قدرتی به نیروهای مسلح اضافه و یا کسر می شود و چگونه میشود با آن ها برخورد کرد، لذا رویکرد های تهاجمی دشمن همواره علمی و دقیق بوده است و در نظراتی که از دشمن منتشر می شود اثر توسعه فناوری در قدرت رزمی و در قدرت دفاعی همه کشور ها کاملا مشهود است، بعبارتی هر فناوری که در داخل کشور میتواند قابلیت بالایی از خود داشته باشد، مورد توجه دشمن قرار میگیرد به عنوان مثال فناوری هسته ای، فناوری نانو، فناوری های سایبری و... که میتواند قابلیت و قدرتی مضاعف به نیروهای مسلح بدهد، توسط دشمن رصد میشوند و دشمن تلاش میکند آن را کنترل نماید.
*مدل های دشمن در تهدیدات نوین؛ از حلقه راهبردی واردن تا عملیات ترکیبی*
دکتر جلالی با بیان این که اساسا نیروهای مسلح بایستی به موضوع فناوری ها با یک رویکرد پدافند غیرعاملی بپردازند، گفت: دشمن امروز مدل هایی را برای تهدید طراحی کرده است مثل «حلقه های راهبردی و استراتژیک واردن» که در این مدل دشمن به ما یک نگاه سیستمی دارد و میگوید کشورها یک سیستم هایی در هم تنیده هستند که حداقل از 5 حلقه راهبردی تشکیل می شوند؛
*5 حلقه راهبردی واردن *
حلقه اول، رهبری ملی (مشابه مغز و سیستم عصبی): در این بخش رهبری سیاسی، مراکز اصلی تصمیم گیریهای کلان سیاسی و نظامی (وزارتخانه ها، قرارگاه های فرماندهی، مخابرات راه دور و ...) مورد حمله قرار میگیرند.
حلقه دوم ، محصولات کلیدی (مشابه سیستم هاضمه و گردش خون): در حلقه دوم محصولات استراتژیک و مهم که منبع درآمد است مانند نفت و یا نبود آن باعث اغتشاش و قحطی میشود مثل گندم مورد تهاجم قرار میگیرند. نیروگاه ها، پالایشگاه ها، مخازن سوخت، انبارهای مواد غذایی، دارویی و شبکه آبرسانی نیز در این گروه هستند.
حلقه سوم، زیر ساخت های حمل و نقل(مشابه اندام حرکتی و دست و پا): فرودگاه ها، راه آهن، بنادر و جاده ها، اتوبان های اصلی و پل ها، شبکه های مخابراتی محلی و منطقهای در این بخش قرار دارند.
حلقه چهارم، جمعیت و اراده ملی (مشابه روح و روان و اراده): ایجاد دودستگی و نفاق در مردم و نیروهای مسلح
حلقه پنجم، نیروهای عملیاتی (مشابه سلول های دفاعی): سیستم های اعلام خطر دفاعی، مواضع و سایت های توپخانهای و موشکی، پدافند هوایی، پایگاه های هوایی، پایگاه های دریایی و شناورها، مراکز تعمیراتی و انبارهای قطعات یدکی.
*با رسانه می شود جنگید و میتوان دفاع کرد*
وی در ادامه با بیان این که، رسانه ها در عصرجدید تغییر ماهیت داده اند، افزود: رسانه ها با تغییر ماهیت در حوزه جنگ ایفای نقش می کنند، نقش رسانه در جنگ های جدید و قدیم بسیار متفاوت شده است، به عنوان مثال رسانه میتواند جنگ را شکل دهد، تداوم بخشد و موجب پایان جنگ شود، آنجایی که رسانه میتواند افکار عمومی را هدف قرار دهد میتواند جنگ را شروع کند و آنجایی که میتواند بر بازدارندگی اثر داشته باشند، میتواند جنگ را خاتمه دهد، به همین خاطر است که در دکترین نظامی امریکایی ها برای تهاجم باید این سه شرط وجود داشته باشد:1) جامعه خودی عملیات را بپذیرد و قانع شده باشند "عملیات روانی در محیط داخلی خود امریکا"، 2) افکار عمومی جامعه هدف آماده شده باشد و بپذیرد که در راستای کمک به آن ها میخواهیم به آنان حمله کنیم، 3) جامعه جهانی بپذیرد که کشور هدف یک تهدید جهانی است و لازم است که به این کشور حمله شود و برای همین گزینه سوم هم هست که ائتلافاتی را هم در این خصوص تشکیل میدهند. این شروط و این مدل های نوین جنگ نشان میدهد، که رسانه تا چه میزان تغییر ماهیت داده و درست به مثابه یک جنگ شده است، در واقع می توان گفت امروز با رسانه می شود جنگید و با رسانه می شود دفاع کرد.
*شبکه های اجتماعی درصدد تقویت نقش رسانه ها در جهت تاثیر گذاری بر افکار عمومی*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل، گفت: به عبارتی یک حمله رسانه ای میتواند یک کشور را دچار مشکل کند و یک دفاع رسانه ای میتواند از کشور در برابر بسیاری از تهدیدات دفاع کند، بنابراین باید در دانشگاه های نظامی ما به نقش رسانه ها در جنگ پرداخته شود، رسانه افکار عمومی را تولید میکند و طبق این اصل که نظام مقدس جمهوری اسلامی مردم محور و بر پایه مردم سالاری دینی بنیان دارد و بر اساس معدل عمومی افکار عمومی کشور اداره میشود، افکار عمومی برای ما اهمیت زیادی پیدا می کند، به عنوان مثال در نظام مقدس جمهوری اسلامی اگر افکار عمومی فردی را به عنوان رئیس جمهور بپذیرد آن فرد به عنوان رئیس جمهور انتخاب و فعالیت میکند بنابراین اداره کشور بر اساس افکار عمومی انجام می شود و این رسانه ها هستند که افکار عمومی مردم را شکل می دهند. از این رو در مولفه های تغییر فناورانه اثر جدی رسانه دیده می شود، امروز آن چیزی که به عنوان شبکه های اجتماعی فعالیت میکند به عبارتی درصدد تقویت نقش رسانه ها در جهت تاثیر گذاری بر افکار عمومی است، در کتاب(social media as weapon for all) گفته شده است که چگونه میشود با شبکه های اجتماعی به یک کشور حمله کردو چگونه میتوان با همین شبکه های اجتماعی از یک کشور دفاع کرد به عبارتی میتوان با شبکه های اجتماعی جنگید و دفاع کرد، بنده توصیه می کنم برای درک بهتر نقش شبکه های عمومی در شکل دهی افکار عمومی این کتاب را مطالعه کنید. امروز ما درگیر تهدیدات هیبریدی هستیم به عنوان مثال تهدیدات سایبری، مردم محور، عملیات روانی، اقتصادی و امنیتی. بایکدیگر ترکیب میشوند و یک مدل خاصی از تهدیدات را تشکیل میدهند در حوادثی که دی بهمن ماه سال گذشته اتفاق افتاد این مدل از جنگ را تجربه کردیم
*امریکایی ها به جنگ مردم محور روی آورده اند*
دکتر جلالی تصریح کرد: ما برای تهدیدات پیش رو چند ویژگی را میتوانیم در نظر بگیرم؛ تهدیدات جدید فناور محور هستند و فناوری و تکنولوژی از اساس این تهدیدات می باشند، هوشمندی و یا هوش مصنوعی (هوشمندی به معنای ترکیب قابلیت های سایبری با دستگاه و ماشین آلات و بطور کلی اجسام فیزیکی)، ویژگی سوم مردم محوری است، جنگ های جدید اساسا همه مردم محور هستند از سال 2003 به بعد امریکایی در جمع بندی های خودشان اعلام کردند ما یک مدل جنگ نوین را برای اهداف خودمان پیش بینی کرده ایم، امریکایی ها از دوره جنگ های سنتی و جنگ های کلاسیک به جنگ های جدید که اساسا مردم محور هستند روی آروده اند، آمریکایی ها می گویند مردم در گذشته در جنگ یک نقش داشتند و امروز در جنگ یک نقش دیگر دارند، در گذشته هر کشوری که در جنگ بیشتر انسان ها را مورد قتل عام قرار می داد قدرت بازدارندگی بیشتری داشت، امریکایی ها در هیروشیما و ناکازاکی با دو بمب اتمی 250هزار نفر را کشتند و یک عامل بازدارندگی با این کشتار ها برای خود ایجاد کرند، اما امروز این استراتژی تغییر کرده و دیگر نمیشود با این اقدام ها مردم را کشت، به دلیل این که نقش رسانه ها جدی تر شده و هر دولت و یا گروه یا فردی بخواهد مردم را اینگونه مورد تهاجم قرار دهد درگیر هزینه های سیاسی و بی المللی خواهد شد و قطعا که آن کشور با این اقدام دچار انزوا بین المللی و فروپاشی خواهد کرد.
دکتر جلالی تشریح کرد: جنگ های نوین به تعبیر امریکایی ها جنگ های بی قاعده هستند، یعنی در این نوع جنگ ها مردم واسطه انتقال پتانسیل منفی از دشمن به حکومت میشوند، در این عرصه دشمن قصد دارد، مردم را مال خود کند، در این رابطه یک استراتژیست امریکایی گفته بود که هر دولتی بتواند مردم کشورش را اداره کند و به نیاز های آنان پاسخ دهد جنگ را برده است، کما این که برخی از ارتفاعات خود را از دست بدهد، اما در نقاطه مقابل اگر ارتفاعات خود را حفظ کند و نتواند مردم خود را حفظ کند قطعا شکست خورده است. در این تهدیدات رسانه رابطه بین مردم و حکومت را تعریف میکند و افکار عمومی را شکل میدهد و میتواند آن را سازمان دهی کنند این یکی از ویژگی ها موثر رسانه در جنگ ها است، امروزه و حتی در آینده همه جنگ ها بایستی پیوست رسانه ای و مردمی داشته باشند. ویژگی بعدی جنگ های آینده سایبری بودن آن ها است، بخشی از جنگ های امروز و آینده سایبری هستند، بعبارتی هیچ تهدیدی وجود ندارد که در حوزه نظامی و غیر نظامی که بخشی از آن سایبری نباشد، البته باید گفت که جنگ سایبری زمانی رخ میدهد که یک حمله سایبری به یک زیرساخت سایبری آسیب وارد کند و به موجب آن میگویند جنگ سایبری رخ داده است. به عنوان مثال حمله امریکایی ها به زیرساخت های ما در نطنز یک حمله سایبری بود.
*حمله محرومسازی از سرویس (DDoS) چیست؟*
وی در ادامه افزود: اگر یک حمله به چند زیرساخت همزمان انجام شود به آن یک حمله چند جانبه گفته میشود که نمونه آن توسط روس ها به گرجستان و اوکراین اتفاق افتاد، مدلی دیگر از جنگ سایبری وجود دارد که به آن میگویند «جنگ سایبری، مقدمه حمله نظامی» چون قدرت جنگ سایبری میتواند وضعیت اداره امور کشور را دچاراشکال کند و در عملکرد دولت ها اختلال ایجاد کند از این مدل استفاده میشود، به عنوان مثال روس ها در جنگ گرجستان یک حمله محرومسازی از سرویس (DDoS- distributed denial-of-service) انجام دادند، و پس از آن یک حمله نظامی را ترتیب دادند، این شیوه حمله را نیز بعدتر در اوکراین ادامه دادند، لذا در برخی از بررسی و پایش تهدیدات عنوان میشود که در برخی اوقات حمله سایبری مقدمه حمله نظامی به یک کشور است. در مدل های جدیدتر در واقع حمله سایبری به عنوان بخشی از حمله نظامی محسوب می شود، بنابراین ارتش های آینده به سمت سایبری شدن حرکت می کنند، به عنوان مثال حضور هواپیماهای بدون سرنشین با قابلیت کنترل از راه دور و در واقع برنامه ریزی از استفاده از قابلیت رادارگریزی بدون برقراری ارتباط حین انجام ماموریت و یا سیستم فرماندهی و کنترل عملیات ها کاملا سایبری شده اند، بعبارتی یک لایه جدید نظامی سایبری نیز در دنیا در حال شکل گیری است.
*صنایع تکنولوژیک بهترین بستر برای تهدیدات سایبری*
رییس سازمان پدافند غیرعامل، گفت: ما و شما به عنوان نیروهای نظامی بایستی به عنوان پیشتاز با این تهدیدات آشنا باشیم و آن ها را مورد بررسی قرار دهیم تا یک پدافند سایبری دقیق و عاری از نقص را انجام دهیم، اساسا سیستم های پدافند هوایی و موشکی تکنولوژی پایه هستند و مثل نیروی زمینی وابسته به نیروی انسانی نیستند، و به دلیل این که صنایع تکنولوژیک بهترین بستر برای تهدیدات سایبری می باشند، باید نیروهای هوافضای سپاه و دیگر نیروهای تکنولوژی محور با نگاه آینده پژوهی به آن نگاه کنند. ما دو کار را انجام میدهیم، اول این که خود را تقویت کنیم و دوم این که با نیروهای دشمن مقابله کنیم، این مورد قابل اغماض است که اگر ما در حوزه سایبری ضعف هایی داشته باشیم، ولی ضعف در برابر تهدیدات دشمن قابل اغماض نخواهد بود و باید با حداکثر توان در مقابل تهدیدات سایبری و ترکیبی بایستیم.
*FATF یک جنگ مالی و جزئی از پازل تهاجمی دشمن است*وی در ادامه گفت: ویژگی عملیات ترکیبی فضای سایبری این اجازه را به دشمن میدهد تا با ترکیب عملیات های مختلف یک هجوم همه جانبه را انجام دهد، لذا انجام عملیات های هوایی صرف و عملیات های زمینی صرف در آینده بعید بنظر می رسد و ما باید به دنبال راه های مقابله و دفع عملیات های ترکیبی باشیم، این نوع عملیات n نوع ترکیب دارد به عنوان مثال عملیات سایبری خالص و عملیات سایبری در حوزه های شناختی، اقتصادی، امنیتی، زیرساختی و ... را با یکدیگر ادغام میکنند وحاصل آن یک تهدید جدید با ماهیت سایبری پدید می آید و لازمه مقابله آن یک طراحی و استراتژی خاص خود آن تهدید را طلب می کند. جزئی از ویژگی های جنگ های جدید ترکیب آن با تهدیدات غیر نظامی است، ما یک مقوله ای را داریم به عنوان تهدیدات غیر نظامی که رد حوزه های مردم محوری بیشتر خود را نشان میدهد مثل جنگ اقتصادی، عملیات روانی، عملیات فناورانه، زیرساختی و... fatf جزئی از یک جنگ مالی و پولی است که در پازل تهاجمی دشمن قرار دارد. دشمنان جنگ غیرنظامی را بر علیه ما شروع کرده اند ولی اهدافشان همان اهدافی است که در یک جنگ نظامی دنبال می شود و اما کاری که ما باید انجام دهیم، یک هم افزایی و هماهنگی بین عملیات های غیر نظامی و نظامی است که باید پدید بیاید.
*پدافند غیرعامل در مواضع نظامی به دفاع عمق داده است*
رئیس سازمان پدافند غیرعامل، اظهار داشت: ما نیازمند واحد ها و ساختارهایی برای پدافند غیرعامل هستیم، پدافند غیر عامل هم در نیروهای نظامی و هم در نیروهای غیر نظامی، بعبارتی پدافند غیر عامل در نیروهای نظامی یعنی موشک ها، پایگاه های هوایی، رادارها، تانک ها و هر موضع فرماندهی خود قابلیت دفاع را داشته باشد، اگر سیلوهای موشکی و شهرهای موشکی به این اندازه امن نبود مطمئنا در صحنه اول تمام مواضع خودی را از بین میبردند و دیگر مرحله دوم جنگ وجود نداشت، بنابراین باید بدانیم این نقش پدافند غیرعامل است که در مواضع نظامی به دفاع عمق داده است بنابراین موضوع پدافند غیرعامل در دانشگاه های نظامی یک موضوع جدی و اساسی است و باید به آن توجه ویژه داشت. ما در جنگ های نظامی جدید نمیتوانیم بدون داشتن پدافند غیرعامل کاری از پیش ببریم و نمیتوانیم کار نظامی انجام دهیم. پدافند غیرعامل این قابلیت را به سیستم های موشکی ما می دهد که بتواند شلیک کند و مود اصابت قرار نگیرد و تداوم کارکرد خود را حین آتش دشمن حفظ نماید.
*دفاع از مردم در اولویت سازمان پدافند غیر عامل*
سردار جلالی با بیان این که ما در ساختار پدافند غیر عامل باید از سه حوزه حفاظت کنیم، یاد آور شد: ما بایستی در اولویت اول مردم، را در مقابل تهدیدات حفظ نماییم، اساسی ترین هدفی که باید از آن ها حفاظت شود مردم هستند مردم را باید هم از لحاظ فیزیکی و هم از لحاظ افکار عمومی باید در مقابل تهدیدات سایبری و شبکه های اجتماعی محافظت شوند، این کار درستی نیست که ما مردم را بدون دفاع در برابر هجمه های دشمن در شبکه های اجتماعی رها کنیم، باید بتوانیم اولین نیاز های مردم را تامین کنیم و در شرایط بحرانی بتوانیم از همه آن ها حفاظت کنیم، موضوع دوم موضوع حفاظت از زیرساخت هاست در حوزه های غیر نظامی، آب، برق و گاز و ارتباطات که جزء اصلی ترین زیرساخت ها هستند باید در برابر بحران ها و خطرات حفظ شود، اگر آب و برق و گاز در شرایطی بحرانی قطع شود، نمیتوان به مردم خدمت کرد و سلامت و امنیت آن ها دچار خدشه خواهد شد، لذا زیر ساخت های ما باید بنوعی طراحی و مورد بهره برداری قرار گیرند که تحت هر شرایطی تداوم کار کرد داشته باشند، موضوع بعدی که باید به آن توجه کرد تاب آور بودن زیرساخت ها است، که با آسیب دیدن یک زیر ساخت به صورت دومینویی زیرساخت دیگر به تبع آسیب زیرساخت قبلی دچار آسیب نشوند و در نهایت سومین موضوعی که باید مورد توجه ویژه قرار گیرد حکومت و نظام است، پایداری حکومت و حکمرانی بر مردم باید در موضوع پدافند غیرعامل تامین گردد.