![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
به نقل از واشنگتن پست، تازه ترین اسناد افشا شده از سوی ادوارد اسنودن پیمانکار سابق آژانس امنیت ملی آمریکا نشان میدهد که در سال مالی 2013 رقم سرسام آور 52.6 میلیارد دلار از سوی دولت آمریکا به فعالیت های جاسوسی اختصاص یافته و برای هزینه کردن این رقم نهادهای اداری و فرایندهای بوروکراتیک بسیار پیچیدهای از سوی کاخ سفید ایجاد شده است.
اگر چه دولت آمریکا از سال 2007 اطلاعاتی کلی در مورد فعالیتهای جاسوسی و اطلاعاتی خود را منتشر می کند، اما هرگز در مورد نحوه استفاده از این بودجه ها و اهداف جاسوسی این کشور خبری منتشر نشده بود.
سند 178 صفحه ای اسنودن که مربوط به بودجه آژانس امنیت ملی آمریکاست، اهداف جاسوسی این سازمان و شکستها و موفقیتهای آن و همین طور 16 سازمان ریزودرشت جاسوسی آمریکا را مشخص میکند و نشان میدهد این سازمانها در مجموع دارای 107035 کارمند هستند.
در این فایل فناوریهای مورد استفاده، فعالیت های انجام شده و اقدامات برنامه ریزی شده تشریح شده اند و البته روزنامه واشنگتن پست همه این اطلاعات را افشا نکرده و به بهانه نگرانی از حفظ امنیت ملی آمریکا، صرفا به بازنشر کلیات و جداول آن اکتفا کرده است.
• رشد تصاعدی بودجه جاسوسی دولت آمریکا
بر طبق این اسناد افزایش تصاعدی بودجه آژانس امنیت ملی آمریکا بعد از حملات 11 سپتامبر آغاز شده و برای سازمان سیا در سال مالی 2013 به 14.7 میلیارد دلار رسیده است. در سالهای اخیر آژانس امنیت ملی آمریکا و سازمان سیا به طور مشترک تلاش های گسترده ای را برای هک کردن شبکههای رایانهای خارجی، سرقت اطلاعات دیجیتال، خرابکاری در سیستم های رایانه های دشمنان خود و به طور خلاصه عملیات تهاجمی سایبری انجام داده اند.
اسناد مذکور نشان میدهد که مدتها قبل از افشاگریهای اسنودن مقامات اطلاعاتی آمریکا نگران رفتارهای غیرعادی برخی کارکنانشان در صورت دسترسی به اطلاعات محرمانه بوده اند و به همین منظور در سال 2013 از حداقل چهار هزار نفر از کارکنان خود در این مورد تحقیق کرده اند.
علاقه جاسوسان آمریکایی به سرقت اطلاعات و انجام فعالیتهای هکری محدود به دشمنانشان نبوده و کشورهای دوست مانند پاکستان هم از جمله اهداف جاسوسی آن بوده اند. اما 5 هدف اصلی جاسوسی آمریکا عبارت بوده اند از چین، روسیه، ایران، کوبا و رژیم صهیونیستی. علت جاسوسی از رژیم صهیونیستی فعالیتهای متقابل این رژیم برای جاسوسی از آمریکا در سال های گذشته بوده است.
از هر چهار کارمند سازمان های جاسوسی آمریکا یک نفر درگیر فعالیت های ضدتروریستی بوده و یک سوم بودجه 52.6 میلیارد دلاری دولت آمریکا برای جاسوسی به همین امر اختصاص یافته است.
• ایران هدف دشوار جاسوسی
این اسناد نشان می دهد که نفوذ به شبکه های سایبری و سرقت اطلاعات از ایران، چین و روسیه کار دشواری بوده است، اما بیشترین مشکل مربوط به جاسوسی از کره شمالی است که استفاده از اینترنت در آن چندان معمول نیست. آمریکا در 5 حوزه حیاتی فاقد اطلاعات در مورد برنامه های هسته ای و موشکی پیونگ یانگ است و از اغراض کیم جونگ اون رهبر کره شمالی هم اطلاع ندارد.
به طور کلی بودجه جاسوسی یاد شده در 5 حوزه مهم متمرکز شده که عبارتند از مقابله با تروریسم، متوقف کردن تولید سلاحهای هسته ای و غیرمتعارف، هشدار به رهبران آمریکا در مورد رویدادهای مهم در خارج از این کشور، دفاع در برابر توطئه های خارجی و اجرای عملیات سایبری.
بر طبق این سند دولت آمریکا پس از حملات 11 سپتامبر تغییرات ساختاری اساسی در نهادها و برنامه های جاسوسی خود به وجود آورده و 500 میلیارد دلار بودجه را به این امر اختصاص داده تا دیگر 11 سپتامبر تازه ای در این کشور رخ ندهد.
• شکسته شدن رکوردهای جنگ سرد
بودجه جاسوسی سال 2013 آمریکا اگر چه 2.4 درصد کمتر از بودجه سال مالی 2012 است، اما دو برابر بودجه سال 2001 و 25 درصد بیشتر از بودجه سال 2006 است. بیشترین بودجه اختصاص یافته به فعالیت های اطلاعاتی در دوره جنگ سرد در دهه 80 میلادی بالغ بر 71 میلیارد دلار بوده است.
اگر چه بودجه سال مالی 2013 جاسوسی آمریکا 52.6 میلیارد دلار است ، اما باید توجه داشت که کاخ سفید 23 میلیارد دلار دیگر را هم به طور جداگانه به فعالیت های اطلاعاتی که به طور مستقیم برای پشتیبانی از ارتش آمریکا در نظر گرفته شده، اختصاص داده است.
افشاگریهای اسنودن نشان می دهد سیا میلیاردها دلار را به استخدام و تعلیم نیروهای اطلاعاتی جدید اختصاص داده و تعداد نیروی کار آن از 17 هزار نفر در یک دهه قبل به 21575 نفر در سال جاری میلادی افزایش یافته است. از بودجه سالانه سیا که برابر با 14.7 میلیارد دلار است، 2.3 میلیارد دلار به عملیات اطلاعاتی از شهروندان و 2.5 میلیارد دلار به فعالیت های پوششی به منظور تامین امنیت فعالیت های جاسوسی، اقدامات لجستیکی و رفع دیگر نیازهای ماموریت های جهانی سیا اختصاص یافته است. رقم اختصاص یافته به ایجاد هویت جعلی برای جاسوسان سیا تنها 68.6 میلیون دلار بوده است.
بودجه اقدامات مخفیانه سیا بر اساس این سند 2.6 میلیارد دلار است که صرف فعالیت در پاکستان و یمن، پرداخت پول به شبه نظامیان در افغانستان و آفریقا و در نهایت تلاش برای خرابکاری در تاسیسات هسته ای صلح آمیز جمهوری اسلامی ایران شده است.
در سال 2013 نهادهای جاسوسی آمریکا در مجموع 4.9 میلیارد دلار صرف فعالیت های اطلاعاتی برون مرزی کردند که نیمی از این رقم توسط سازمان سیا هزینه شد. سازمان های اطلاعاتی آمریکا به منظور اجتناب از برخی مشکلات از تعداد پیمانکاران خود در 5 سال اخیر تا 30 درصد کاسته اند.
• آمریکا؛ جاسوس ناکام
علیرغم همه این تلاش ها برای جاسوسی و به دست آوردن اطلاعات دقیق در مورد اهداف مورد نظر سوالات بسیاری نیز بی پاسخ مانده است. در سال 2011 سازمان های اطلاعاتی آمریکا توانستند پیشرفت متوسطی داشته باشند و 38 شکاف اطلاعاتی را از مجموع 50 شکاف اطلاعاتی حیاتی خود برطرف کنند. بخشی از این شکاف ها مربوط به حزب الله لبنان بوده که مهم ترین چالش برای رژیم صهیونیستی محسوب می شود.
نگرانی های دیگر آمریکا عبارتند از حفظ امنیت اجزای تسلیحات هسته ای پاکستان در حین انتقال، توانایی های نسل جدید جنگنده های چین و چگونگی پاسخگویی رهبران روسیه به رویدادهای بی ثبات کننده در مسکو مانند اعتراضات درازمدت و حملات تروریستی. نگرانی عمده دیگر امریکا مربوط به ارزیابی توانمندی های تسلیحات شیمیایی و بیولوژیک کشورهایی مانند روسیه، آزمایشگاه های بیولوژیک و شیمیایی پاکستان و در نهایت تلاش کره شمالی برای گسترش تسلیحات هسته ای است.
ترس از پیدایش تروریست های داخلی در آمریکا که بدون جلب حمایت خارجی به اهدافی در این کشور حمله کنند، به وضوح در این اسناد وجود دارد.
• تشدید وابستگی به فناوریهای پیشرفته برای جاسوسی از ایران
نکته مهم دیگر در این گزارش تشدید وابستگی به فناوریهای پیشرفته در سازمانهای جاسوسی آمریکا به منظور جبران ضعفهای نیروهای انسانی است. سیستم ها و حسگرهای پیشرفته رایانه ای تمامی تحرکات هسته ای کره شمالی را زیرنظر دارند تا کاخ سفید به سرعت از ایجاد تاسیسات جدید هسته ای در این کشور مطلع شود. عکس برداری، تهیه نمونه های هوایی و استفاده از تصاویر مادون قرمز نیز به همین منظور صورت می گیرد.
اما در مورد ایران نیز فناوری های پیشرفته کنترل و نظارت به جاسوسان آمریکایی کمک کرده اند تا سایت های هسته ای احتمالی را که در عکس های ماهواره ای قابل تشخیص نیستند شناسایی کرده و به جاسوسی در مورد آنها بپردازند. آژانس امنیت ملی آمریکا در سوریه هم فعال است و ارتباطات رمزگذاری نشده میان افسران نظامی برجسته را شنود می کند. همچنین حسگرهای زمینی نیز در نزدیک سایتهای تسلیحاتی قاچاق در سوریه و در دیگر کشورها نصب شده اند.
آژانس امنیت ملی آمریکا همچنین ترافیک اینترنت و همین طور تماس های تلفنی و ایمیل ها را کنترل کرده و از این طریق اطلاعاتی در مورد اهداف عملیاتی القاعده به دست آورده بود. شنودهای سایبری برای کمک به هدایت هواپیماهای بدون سرنشین، جاسوسی از رهبران کره شمالی و ارزیابی برنامه های دولت روسیه در صورت وقوع حملات تروریستی در مسکو مورد استفاده قرار می گیرند.
نزدیک به 35 هزار نفر در قالب برنامهای موسوم به رمزنگاری تلفیقی برای آژانس امنیت ملی و ارتش آمریکا کار می کنند تا رمزهای ارتباطی و مخابراتی دولت های رقیب را بشکنند. سازمان سیا هم 1.7 میلیارد دلار از بودجه خود را به جمع آوری اطلاعات با استفاده از فناوری های پیشرفته اختصاص داده و از جمله برنامه ای مشترک موسوم به CLANSIG را با همکاری آژانس امنیت ملی آمریکا اجرا کرده تا ارتباطات رادیویی و تلفنی کشورهای متخاصم را هک کند. این آزانس همچنین به دنبال استفاده از سیستمهای ردگیری خاصی است که نیاز به دسترسی فیزیکی به اهداف مخابراتی و ارتباطی را به حداقل رسانده یا به طور کامل برطرف میکنند.
سیا به همین منظور از حسگرهای بیومتریک خاصی برای تایید هویت و موقعیت نیروهای القاعده استفاده کرده است. این سیستم در هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا هم مورد استفاده بوده است.
علاقمندان برای مشاهده جداول و تصاویر تکمیلی میتوانند به این لینک هم مراجعه کنند.