![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
وی در پاسخ به این سوال افزود: از منظر امام خمینی«ره» رهبر کبیر انقلاب اسلامی ساماندهی حوزه علم و فرهنگ در مسیر آینده انقلاب یک نقش اساسی داشت که رهبر معظم انقلاب «مدظله العالی» نیز این دیدگاه را نسبت به حوزه علم و فرهنگ دارند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: آنچه که امروز ما در شورای عالی انقلاب فرهنگی شاهد هستیم، حاصل یک تکامل تدریجی و برآیند بیش از ۳ دهه انباشت تجربیات ارزشمند در سیاستگذاری علمی و فرهنگی است.مخبر دزفولی گفت: در ابتدای تأسیس «ستاد انقلاب فرهنگی» در سال ۱۳۵۹ وظیفه اصلی این ستاد، ساماندهی محیطهای دانشگاهی بود که توسط گروهک های ضد انقلاب به اتاق جنگ مبدل شده بود.وی افزود: بعد از آنکه «ستاد انقلاب فرهنگی» توانست دانشگاهها را با ساماندهی و بازگشایی کند، در آذرماه ۱۳۶۳ با پیشنهاد مدبرانه رهبر معظم انقلاب «مدظله العالی» که در آن زمان رئیس جمهور بودند و قبول این پیشنهاد از جانب حضرت امام خمینی «ره» شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان نهاد اصلی سیاستگذاری کلان علم و فرهنگ کشور شکل گرفت.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: مقام معظم رهبری«مدظله العالی» در جایگاه مدیر و سیاستگذار کلان کشور، با یک نگاه آیندهنگر و دوراندیش جایگاه شورای عالی انقلاب فرهنگی را «قرارگاه فرماندهی علم و فرهنگ کشور» تعیین فرمودهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت، ایشان همان موقع فرمودند لفظ «قرارگاه» را به این دلیل به کار میبریم که هم اکنون در یک نبرد تمام عیار فرهنگی درگیر هستیم و این «قرارگاه» باید جبهه دفاع از فرهنگ انقلاب اسلامی را مدیریت و ساماندهی کند.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب «مدظله العالی» تدوین و تصویب «نقشه جامع علمی کشور»، «نقشه مهندسی فرهنگی» و «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» را جزء وظایف اصلی شورای عالی انقلاب فرهنگی مقرر فرمودند و امروز با نهایت خرسندی و سپاس از درگاه خداوند متعال این فرمایشات ایشان جامه تحقق پوشیده است.
مخبر دزفولی ادامه داد: البته در مرحله اجرای این اسناد، ما نیازمند هماهنگی و همکاری همه نخبگان کشور و از جمله خبرگان ملت هستیم.دبیر شورای عالی انقلاب فرنگی گفت: در موضوع اجرای «نقشه مهندسی فرهنگی» نیازمند شکل گیری ستادهای استانی هستیم و من از همه خبرگان ملت درخواست میکنم به عنوان مرجع و ملجا، در منطقهای که حضور دارند با این ستادهای استانی همکاری کنند.وی افزود: اسناد ملی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، اسنادی عملیاتی، قابل اجرا و با توجه به همه جهتگیریها، امکانات و کمبودها هستند و با توجه به مقتضیات آینده کشور در ابعاد ملی و بینالمللی تدوین شدهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: شناخت محیط پیرامونی و رصد برنامههای دشمن در حوزه فرهنگ جزء الزامات اجرای «نقشه مهندسی فرهنگی» است.مخبر دزفولی گفت:غرب با تحمیل سکولاریسم به همه جهان، حذف دین از صحنه اجتماع را دنبال میکند و به همین دلیل با ترویج معنویتهای کاذب که غیرعقلانی و تکلیف گریز هستند، میکوشد تا دین را محدود و نابود کند.
وی افزود: در حوزه خانواده ترویج روابط آزاد جنسی، شکستن حریمهای خانوادگی، کاهش فرزندان و… را دنبال میکند.دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در بخش اقتصاد تضعیف تولید ملی و ترویج مصرف بیرویه در صدر برنامههای غرب برای سایر کشورها قرار دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: تغییر «سبک زندگی» در حوزههایی مانند «خوراک و پوشاک و آمریکایی کردن همه جهان حتی اروپا، جزء اهداف کلان آمریکاییها در سال های آینده است.وی افزود: در داخل از کشور هم متأسفانه حذف مسجد از عرصه فرهنگ و سوق دادن فرهنگ به سمت اماکن دیگر را دنبال کردند، که این رویکرد غلط آسیبهای زیادی به ما وارد کرد.
مخبر دزفولی ادامه داد: البته پیشزمینههایی مانند گسترش شهرنشینی، تخریب روستاها، گسترش وسایل ارتباط جمعی و شکل گیری فضاهای ارتباطی نوین، گسترش تحصیلات عالی، اشتغال بانوان و …. هم محمل برخی از این آسیبها و تهدیدها هستند که برنامه ریزی برای آنها می تواند این آسیب ها را به فرصت برای انقلاب اسلامی تبدیل کند.
رئیس ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور گفت: تغییر و تحول در مرجعیتهای سنتی و شکلگیری یک «اخلاق زیستی» را نیز میتوان به این پیش زمینهها افزود.با تدوین سند «آمایش آموزش عالی» ترکیب دانشجویان کشور متناسب میشود
وی افزود: در موضوع ترکیب جنسیتی دانشجویان کشور هم اکنون متناسب با نیازهای منطقه ای و با تدوین اسنادی مانند «آمایش آموزش عالی» شورای عالی تلاش دارد تا این ترکیب را متناسب کند.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: در موضوع جمعیت، پس از یک کار مطالعاتی ۴ ساله این نتیجه حاصل شد که روند جمعیت در کشور رو به سقوط جمعیتی دارد و گزارشی پیرامون این موضوع خدمت رهبر معظم انقلاب «مدظله العالی» ارائه شد.
مخبر دزفولی گفت: نرخ باروری در سال ۱۳۶۵، ۴/۶ درصد بود یعنی هر خانواده ۶ بچه داشتهاند و طبق برنامه مقرر بود که این نرخ در سال ۱۳۹۰ به ۴ فرزند برسد ولی به علت فقدان یک مرکز رصد جامع جمعیتی این نرخ در سال ۷۱ حاصل شد و امروز نرخ رشد جمعیت به ۷/۱ درصد رسیده است.وی افزود: این سقوط نسل اگر ادامه پیدا کند، ما نیروی کار جوان که ریشه همه تحولات علمی و فرهنگی کشور و محافظ اصلی کشور است، را از دست خواهیم داد.
مخبر دزفولی ادامه داد: طبق سیاستهای جامع جمعیتی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی مشوقهای موثری برای افزایش جمعیت تعیین شده است که امیدواریم قانون مربوط به این موضوع در مجلس شورای اسلامی هم تصویب شود.دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: غربیها در حالی برای کشورهای اسلامی، کاهش جمعیت را ترویج میکنند که در کشورهای خودشان مشوقهای فراوان و گوناگونی برای رشد و افزایش جمعیت مقرر کردهاند.
وی افزود: به عنوان مثال در کشور آمریکا برنامه ریزی برای این هدف است که در سال ۲۰۵۰ جمعیت این کشور به ۸۰۰ میلیون نفر برسد.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: اگر برای رفع خطر سقوط جمعیتی و انهدام نسل در کشور فکر جدی نکنیم، در سال ۱۴۵۰ شمسی در خوشبینانه ترین حالت ۳۰ درصد جمعیت کشور ما کهنسال و محتاج به مراقبت هستند.
مخبر دزفولی گفت: البته مسائل اقتصادی در کاهش رشد جمعیت تاثیر دارند، اما مطالعات نشان می دهد عامل اصلی در کاهش جمعیت، تغییر در سبک زندگی و نگرش های فرهنگی جامعه است.وی افزود: در حوزه خانواده یکی دیگر از تهدیداتی که با آن مواجه هستیم، افزایش سن ازدواج و روند رو به ازدیاد افرادی است که به سن تجرد قطعی رسیده اند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: رشد نگران کننده آمار طلاق و کاهش ازدواج و تشکیل خانواده هم از سایر تهدیداتی است که کشور در حوزه خانواده با آن مواجه است.وی افزود: اصلاح قوانین در راستای جلوگیری از طلاق های بی مورد و جدی گرفته شدن مشاوره قبل و بعد از ازدواج، که خبرگان ملت می توانند در این زمینه کمک رسان باشند، راه حل مناسب برای کاهش نرخ طلاق در کشور است.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: در موضوع عفاف و حجاب، باید به این نکته نیز توجه کنیم که این موضوع یک موضوع ظریف و چند بعدی است که شامل ابعاد فرهنگی، اقتصادی و… میشود و بدون هماهنگی در این بخشها موضوع عفاف و حجاب به نتیجه مطلوب حاصل نخواهد رسید.
مخبر دزفولی گفت: شورای عالی انقلاب فرهنگی تا جایی که توان داشته برای دستگاههای فرهنگی، اقتصادی و… تکالیفی را مقرر کرده است و اکنون نوبت این دستگاهها است که گزارش عملکرد خود را ارائه کنند.وی افزود: نظرسنجی ها نشان می دهد که نزدیک به ۸۰ درصد از افراد جامعه به عفاف و حجاب اعتقاد راسخ دارند و اگر در این زمینه ناهنجاری مشاهده میشود، حاصل کم کاری های دستگاهها است.دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: در دسترس نبودن و نامطلوب بودن قیمت لباس مناسب یکی از مشکلات خانوادههابرای تهیه لباس است که باید با برنامه ریزی حل شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: در موضوع توسعه فرهنگ قرآنی، با هدف برآورده شدن مطالبات رهبر معظم انقلاب در راستای ترویج انس با قرآن و شکلگیری یک نهضت قرآن آموزی، منشور توسعه فرهنگ قرآنی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد که هم اکنون در مرحله اجرا است.وی افزود: در این منشور یک نگاه جامع به "قرآن” مشاهده میشود؛ که شامل آموزش، پژوهش، حفظ و… قرآن کریم است.
دبیرشورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: یکی از ابتکارات شورای عالی انقلاب فرهنگی در دوره اخیر، تشکیل "شورای تخصصی حوزوی” به منظور استفاده موثر و مستمر از حوزویان در تصمیم سازی ها و تصمیم گیری های شورای عالی انقلاب فرهنگی است.مخبر دزفولی گفت: این حلقه ارتباط مستحکم بین شورای عالی انقلاب فرهنگی و حوزه های علمیه موجب شد تا مقام معظم رهبری «مدظله العالی»، لزوم استفاده از این تجربه گرانقدر در سایر بخشها را مورد تاکید قرار دهند.
وی افزود: یکی دیگر از مظاهر اهتمام و توجه شورای عالی انقلاب فرهنگی به حوزه های علمیه، ماده واحده” اعطای امتیازات علمی، مجلات، تاسیس انجمنهای علمی، و واحدهای پژوهشی” به شورای مدیریت حوزه علمیه قم بود.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: طبق این مصوبه فضلای حوزوی برای تمام فعالیتهای علمی و پژوهشی خود مستقل و بینیاز از مراجعه به سایر نهادها هستند و شورای مدیریت حوزه علمیه قم مرجع اصلی سیاستگذاری علمی و پژوهشی حوزوی در کشور است.
وی افزود: موضوع ” پیوست نگاری فرهنگی” به عنوان یکی از مطالبات رهبر معظم انقلاب اسلامی که تحقق مهندسی فرهنگی تا حدود زیادی به تحقق آن بستگی دارد، هم به طور جدی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی دنبال میشود و همین جا از خبرگان ملت درخواست میکنیم شورای عالی انقلاب فرهنگی را در این زمینه یاری کنند.مخبر دزفولی ادامه داد: در بخش مربوط به صنایع فرهنگی به عنوان یکی از پیش زمینه های تحقق "نظام نوآوری فرهنگی” شورای عالی انقلاب فرهنگی مطالعات گسترده ای را آغاز کرده است.
رئیس ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور گفت: در بخش مربوط به صنایع فرهنگی، سهم کشورمان در بازار جهانی بسیار ناچیز است و باید این بخش به عنوان یک بخش توانمند در انتقال پیامهای فرهنگی بیشتر مورد توجه قرار گیرد.وی افزود: در موضوع بازیهای رایانهای، پس از آن که مقام معظم رهبری «مدظله العالی» ماموریت ساماندهی این بخش را به شورای عالی انقلاب فرهنگی محول فرمودند، با مصوبه شورای عالی بنیاد ملی بازیهای رایانهای به منظور سیاستگذاری و حمایت از این بازی ها تاسیس شد و هم اکنون کشورمان به برکت حضور جوانان مومن، متدین و مجهز به دانش روز در این زمینه توانسته بخشی از بازار جهانی را به خود اختصاص دهد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: سند "معماری اسلامی ایرانی” به منظور بهبود وضعیت ساخت و ساز در کشور و ساماندهی این بخش در دست تدوین و تصویب است و با اجرای این سند دیگر شاهد ساخت و ساز با مدل های غربی و غیر بومی نخواهیم بود. عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: در موضوع مهم اسباب بازی با عنایت به تاثیر زیاد این اسباب بازی ها بر ذهنیت کودکان جامعه، شورای عالی انقلاب فرهنگی وارد یک مطالعه گسترده شد و طی این مطالعات ما به این نتیجه رسیدیم که دشمنان از طریق ترویج اسباب بازی هایی مانند باربی و … تاثیرگذاری بر ذهنیت کودکان جهان در راستای نیل دادن آنها به سمت سبک زندگی غربی را دنبال می کنند.
وی افزود: در بخش نوشت افزار و لوازم التحریر هم با همان هدف ما موضوع را رصد کردیم و به این نتیجه رسیدیم که این بخش با گردش مالی قریب به ۷ هزار میلیارد تومان در دست دیگران است.مخبر دزفولی ادامه داد: خوشبختانه نیروهای متدین و توانمند در این بخش وارد شده اند که باید این نیروها مورد حمایت قرار گیرند.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران گفت: در میحث بسیار مهم "تحول و ارتقاء علوم انسانی” مسئولیت کار به عهده یک شورای تخصصی به ریاست جناب آقای دکتر حداد عادل محول شده است و ایشان هم با همکاری جمع کثیری از فضلای حوزه و دانشگاه و تعیین ۱۵ سرفصل دارای اولویت، کار را به پیش بردهاند.
وی افزود: ساماندهی "جذب اعضای هیئت علمی دانشگاهها” به منظور جلوگیری از اعمال نظرهای بی ضابطه و اتخاذ یک رویه یکسان در این زمینه هم از سایر خدمات شورای عالی انقلاب فرهنگی در دوره اخیر است.مخبر دزفولی ادامه داد: تشکیل "پایگاه استنادی علوم جهان اسلام” «ISC» با دستور رهبر معظم انقلاب «مدظله العالی» به منظور رها شدن از سیطره نهادهایی مانند «ISI» که در دست غربی هاست و طبق نظرات آنها اداره می شود هم یکی دیگر از دستاوردهای شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
وی گفت: هم اکنون نزدیک به ۳۴۰۰ مجله معتبر علمی و پژوهشی در این پایگاه نمایه و فهرست شدهاند و این پایگاه به یکی از پایگاه های معتبر علم سنجی بین المللی مبدل شده است.دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: به منظور رفع دغدغه های فرهنگی و علمی در کشور، بومی گزینی به عنوان یکی از سیاستهای مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در راستای آمایش آموزش عالی، در دست اجرا ست.عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: در موضوع نخبگان، تشکیل بنیاد ملی نخبگان و متعاقب آن تدوین و تصویب سند راهبردی کشور در امور نخبگان، یکی از دستاوردهای مهم شورای عالی انقلاب فرهنگی است که توانسته از خروج نخبگان از کشور بکاهد.
عضو هیئت امنای بنیاد ملی نخبگان گفت: هم اکنون ۱۴ هزار نخبه تحت حمایتهای متنوع بنیاد ملی نخبگان قرار دارند.وی افزود: با دستور مقام معظم رهبری و به منظور تسریع، جهت دهی و بسیج همه امکانات کشور در راستای رشد علمی کشور، شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۸۵ حرکت خود را به سمت تدوین، تصویب و اجرای "نقشه جامع علمی کشور” آغاز کرد و امروز با سپاس از خداوند متعال و تشکر از همه فعالان در این زمینه به عرض خبرگان ملت می رسانم که کشورمان جزء۱۰ کشور در جهان است که از یک سند جامع به منظور مدیریت حرکت علمی خود برخوردار است.
رئیس ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور ادامه داد: هم اکنون اجرای این سند با جدیت دنبال می شود و اسناد ملی ذیل آن در حوزههایی مانند هوافضا، نانو فناوری، زیست فناوری و … تصویب شده و ستادهای اجرای این اسناد هم تشکیل شده است.
عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران گفت: رشد علمی کشور در سال های پس از انقلاب یعنی افزایش تعداد دانشجویان از ۱۷۰ هزار دانشجو در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی به بیش از ۴ میلیون دانشجو، افزایش تعداد اعضای هیئت علمی دانشگاهها از ۴ هزار نفر به ۶۰ هزار نفر و رشد تعداد دانشگاه های جامع از ۲۰ دانشگاه به ۲۰۰ دانشگاه و تاسیس بیش از ۲ هزار مرکز آموزش عالی در کشور، این توانمندی را به کشور داده است که بتواند در مسیر رشد و تعالی علمی گام بردارد و با دارا بودن ۱ درصد از جمعیت جهان، ۱٫۵ درصد از تولید علم جهان را به خود اختصاص دهد.
وی افزود: تعداد مقالات نمایه شده در مراجع معتبر علم سنجی بین المللی از تعداد ۳۰۰ مقاله در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی به تعداد ۲۷ هزار در سال گذشته رسیده است.رئیس ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور ادامه داد: ساماندهی ثبت اختراعات و نظام مالکیت معنوی، جهت گیری به سمت صادرات کالاهای دانش بنیان به عنوان یکی از اصلی ترین منابع تولید ثروت برای کشور و … فقط بخشی از نقشه جامع علمی کشور است که در صورت تحقق می تواند برای کشور مفید باشد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: تدوین و تصویب "سند تحول بنیادین آموزش و پرورش” که مقام معظم رهبری «مدظله العالی» از آن به عنوان یکی از آرزوهای قدیمی خود یاد کردند و پیگیری اجرای این سند مهم یکی دیگر از افتخارات شورای عالی انقلاب فرهنگی است.وی افزود: در سال تحصیلی پیش رو به خواست خدا بیش از ۴۰ راهکار این سند عملیاتی خواهد شد.
مخبر دزفولی گفت: اجرای سند دانشگاه اسلامی، تدوین الگوی سبگ زندگی اسلامی ایرانی، تدوین استانداردهای فرهنگی کالاهای وارداتی که کشور بیش از ۵۰ سال است که از فقدان این استانداردها رنج میبرد، بخشی از برنامه های پیش روی ماست.دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان گفت: اجرایی شدن سند مهندسی فرهنگی و ستادهای استانی اجرای نقشه مهندسی فرهنگی مهمترین برنامه شورای عالی انقلاب فرهنگی است که در این زمینه باید خبرگان ملت به شورای عالی انقلاب فرهنگی کمک کنند.
بعد از ارائه این گزارش، آیت الله هاشمی شاهرودی نائب رئیس مجلس خبرگان که اداره جلسه را برعهده داشت، ضمن تشکر از دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: تلاش های دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی در دوره مدیریت دکتر مخبر دزفولی منشا تحولات مثبت در کشور بوده است.وی افزود: مخبر دزفولی به عنوان یک نیروی مخلص، خدوم و دارای دغدغههای انقلابی یکی از مدیران زحمتکش نظام محسوب میشود.
رئیس هیئت حل اختلاف قوای سه گانه ادامه داد: مخبر دزفولی یک مدیر ولایت پذیر و در خط نظام و رهبری است و باید از زحمات ایشان تشکر کنیم.در پایان جلسه مخبر دزفولی به سوالات تعدادی از نمایندگان مجلس خبرگان رهبری در مورد وضعیت فرهنگی و علمی کشور پاسخ داد.
تسنیم