بمباران خبری ، تغییرات ادراک و اثرات آن بر افزایش مصرف انرژی

به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی ، در روزهای گذشته اخبار مربوط به افزایش دمای هوا در خبرگزاری ها و رسانه ها به شکل های گوناگون دست به دست می شود. برخی از این اخبار آمیخته با شایعات و اطلاعات غلط هستند. از طرفی تیترهای خبری گوناگونی که در راستای جذب مخاطبان بیشتر به شکل های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد ،می تواند پیامد های جمعی نامناسبی داشته باشد و بر ادراک خوانندگان خبر اثرگذار باشد.

تیترهایی مانند گرمای جهنمی، شرایط دمایی ناهنجار ، گرمای بی سابقه ،هفته آتشین و ... برای کل کشور، در شرایطی که دما در اغلب استان ها واقعا در این حد گرم نیست و بیشتر استان های جنوبی کشور درگیر دمای بالای 45 درجه هستند . پیامدهای رفتاری به همراه دارد که هزینه این رفتارها به مراتب از گرمای هوا بیشتر است. بمباران خبری و تیترها و خبررسانی های غیر مسئولانه می تواند رفتار جمعی افراد و الگوی مصرف آنها را تحت تاثیر قرار بدهد . اما چگونه ؟در ادامه به چند تحلیل کلیدی در این زمینه میپردازیم :

 ۱. تأثیر تکرار و شدت پوشش خبری

- تکرار مداوم: وقتی رسانه‌ها به طور مکرر درباره گرمای هوا و خطرات آن گزارش می‌دهند، این اطلاعات در ذهن مخاطبان پررنگ‌تر می‌شود. تکرار اطلاعات می‌تواند منجر به تقویت ادراک مخاطبان درباره اهمیت و شدت مسئله شود.

- شدت و زبان دراماتیک: استفاده از زبان دراماتیک و تصاویر تأثیرگذار در اخبار می‌تواند نگرانی‌ها و حساسیت‌ها را تشدید کند. گزارش‌های مکرر درباره گرما می‌توانند افراد را به این باور برسانند که شرایط غیرقابل تحمل است، حتی اگر به طور عینی چنین نباشد.

۲. تأثیرات روان‌شناختی

- اثر دسترسی (Availability Heuristic): این پدیده روان‌شناختی به این اشاره دارد که مردم تمایل دارند به اطلاعاتی که به راحتی در ذهن‌شان قابل بازیابی است، بیشتر اهمیت دهند. پوشش گسترده خبری می‌تواند باعث شود مردم بیش از حد به احتمال وقوع مشکلات ناشی از گرما فکر کنند.

- اضطراب و استرس: بمباران خبری می‌تواند سطح اضطراب و استرس را افزایش دهد، که این خود می‌تواند منجر به حساسیت بیشتر نسبت به تغییرات دما شود. افراد ممکن است به کوچک‌ترین تغییرات دما واکنش شدیدتری نشان دهند.

۳. تأثیرات اجتماعی

- اثر هنجار اجتماعی: اگر رسانه‌ها به طور مداوم گزارش دهند که گرمای هوا یک مشکل بزرگ اجتماعی است، این می‌تواند به هنجاری تبدیل شود که افراد احساس کنند باید به این مسئله واکنش نشان دهند.

• اثر تقلید: مردم معمولاً از رفتارهای اطرافیان خود تأثیر می‌پذیرند. اگر ببینند که دیگران نسبت به گرما واکنش‌های شدیدی نشان می‌دهند، ممکن است خود نیز به طور مشابه رفتار کنند.

۴.تغییرات الگوی مصرف انرژی : ایجاد اضطراب و استرس نسبت به افزایش دما و اقدامات انجام شده در رسانه ها و آنچه بر آن تبلیغ بسیار شده بود ، سبب می شود ادارک افراد نسبت به دما علاوه بر شرایط دمایی تحت تاثیر عوامل ذکر شده نیز قرار بگیرد ، که همین مسئله باعث احساس گرمای بیشتر و مصرف بیشتر انرژِی خواهد شد .

 راهکارها

- آموزش و اطلاع‌رسانی: رسانه‌ها می‌توانند به جای ایجاد اضطراب، اطلاعات دقیق و کاربردی درباره راهکارهای مقابله با گرما و مصرف بهینه انرژی ارائه دهند.

- مدیریت اضطراب: ارائه راهکارهای مدیریت اضطراب و استرس به مخاطبان می‌تواند به کاهش اثرات منفی بمباران خبری کمک کند و اثرات آن را بر نحوه تصمیم گیری در خصوص مواجهه با گرما کمتر کند .

به طور کلی، در حالی که پوشش خبری می‌تواند به آگاهی‌بخشی کمک کند، اما در صورت استفاده نادرست ممکن است منجر به افزایش حساسیت و نگرانی‌های بیش از حد شود. به همین منظور ضروری است در شرایط خاص به موارد جزیی که اثرات کلان خواهد داشت توجه ویژه بشود . برای نمونه هواشناسی ها باید در شرایط خاص علاوه بر دمای واقعی ، دمای محسوس را نیز شناسایی و معرفی کنند . 

مدیریت و نظارت بر نحوه ی انتقال خبر از موارد مهمی است که می تواند عبور از شرایط سخت را راحت کند .  همچنین باید در نظر داشت دمای هوا در اغلب استان ها در هفته جاری رکورد نخواهد زد و تجربه و حافظه تاریخی مردم در کشور عزیزمان ایران از احساس و ادراک گرما مسئله بغرنج و تازه ای نیست .