![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
به گزارش پایداری ملی، سفارت آمریکا در بغداد ۱۹ آبان ماه امسال پس از وضع مجدد تحریمها علیه بخش انرژی ایران از سوی امریکا، تصور میکرد بتواند کشوری ثالث به جای واردات برق از ایران انتخاب و جایگزین کند، لذا اعلام کرده بود، عراق به مدت ۴۵ روز میتواند به واردات انرژی از ایران ادامه دهد و در این میان تا زمان مقرر تلاش خواهد کرد، برای جایگزینی این موضوع چارهای اندیشیده و به سوی استقلال انرژی گام بردارد.
اگر چه ۱۰ روز دیگر به مهلت معافیت ۴۵ روزه آمریکا به عراق برای واردات برق از ایران باقی مانده است، اما ظاهرا این کشور دوست ندارد و یا نتوانسته است در این مهم مثبت عمل کند، چرا که تنها کشوری که می تواند به صورت پایدار به عراق برق صادر کند، عربستان است که آن هم بنا به دلایلی قادر به این کار در این فرصت اندک نخواهد بود.
بنابراین گزارش، عراق که قصد دارد هیاتی را به آمریکا اعزام و از تحریمهای واشنگتن علیه ایران، معافیت بگیرد، به خوبی میداند که واردات برق از ایران از هر لحاط به نفع این کشور است، چرا که به خوبی میداند تامین برق پایدار از یک کشور دیگر به غیر از ایران برای این کشور تبعاتی خواهد داشت.
بنابراین گزارش، پیشتر مقامات بانک مرکزی عراق اعلام کرده بودند، اقتصاد این کشور ارتباط نزدیکی با ایران دارد و به همین دلیل بغداد از واشنگتن درخواست خواهد کرد، از برخی از تحریمهایش معافیت بگیرد، هر چند گفته میشود، معافیت موقتی و ۴۵ روزه فعلی به شرطی داده شده است که عراق برای واردات از ایران، به دلار آمریکا پول پرداخت نکند.
هر چند هنوز عراق برق از ایران وارد میکند و یک حساب بانکی برای پرداخت پول واردات ایران به دینار ایجاد کرده است، اما هنوز بدهی یک میلیارد دلاری این کشور از بابت خرید برق از ایران پابرجاست.
*مدیر عامل توانیر:عراق نمیتواند به سرعت کشوری را جایگزین کشور دیگری برای تامین برق کند
چندی پیش وزارت خزانهداری آمریکا صادرات برق ایران به عراق را منوط به یک مهلت 45 روزه دانسته بود و این فرصت در حال اتمام است، آیا صادرات برق ایران به عراق در حال انجام است یا خیر، گفت: ایران تا این مقطع کمکهای زیادی برای تامین برق به کشورهای همسایه و به خصوص کشور عراق داشته است.
وی ادامه داد: حجم مناسبی از نیاز مصرف برق عراق توسط ایران تامین شده است. بنابراین در مورد برق به دلیل گستردگی و طولانی بودن شبکه نمیتوان به سرعت کشوری را جایگزین کشور دیگری برای تامین برق کرد، پس جایگزینی کشور دیگری به جای ایران در کوتاه مدت میسر نمیشود.
حجم مناسبی از نیاز مصرف برق عراق توسط ایران تامین شده است. بنابراین در مورد برق به دلیل گستردگی و طولانی بودن شبکه نمیتوان به سرعت کشوری را جایگزین کشور دیگری برای تامین برق کرد پس جایگزینی کشور دیگری به جای ایران در کوتاه مدت میسر نمیشود
متولیزاده پرسید کشور عراق از بابت خرید برق به ایران بیش از ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیون دلار بدهکار است آیا ایران از دریافت این مطالبات چشمپوشی کرده است یا خیر، گفت: ایران در حال حاضر به شکل لحظهای 1400 مگاوات برق به عراق صادر میکند، اما در مورد مطالبات ایران پیگیر دریافت این مطالبات از عراق است.
*معاون هماهنگی توزیع و شرکت توانیر: روال عادی صادرات برق ادامه دارد
محمود رضا حقی فام معاون هماهنگی توزیع و شرکت توانیر در پاسخ به این سئوال که با توجه به معافیت ۴۵ روزه آمریکا به عراق از بابت خرید برق از ایران آیا درخواست جدیدی از این کشور صورت گرفته و یا اینکه عراق میتواند جایگزین جدیدی پیدا کند، گفت: وارد جزئیات تحریمها نمیشویم و ما کار خودمان را میکنیم.
وی افزود: تا زمانی که عراق تقاضای خرید برق داشته باشد، ایران برق مورد نیاز عراق را تا حد امکان تامین خواهد کرد.
حقی فام خاطرنشان کرد: تا زمانی که عراق تقاضای خرید برق داشته باشد، ایران برق مورد نیاز عراق را تا حد امکان تامین خواهد کرد و روال عادی صادرات برق به عراق همچنان ادامه دارد.
سخنگوی صنعت برق ایران ادامه داد: روال عادی صادرات برق به عراق همچنان ادامه دارد
همان طور که پیشتر پیام باقری نایب رئیس سندیکای برق ایران نیز در تحلیل خود اعلام کرده بود، عربستان نمیتواند به این سرعت جایگزین ایران برای تامین برق عراق شود گزارشها حاکی از این است که عادل عبدالمهدی نخست وزیر عراق، اعلام کرده که این کشور هیاتی را به آمریکا اعزام خواهد کرد تا از تحریمهای واشنگتن علیه ایران برای گاز و برق معافیت بگیرد.
کارشناسان اقتصاد انرژی بر این باور هستند که درحال حاضر ۸۰ درصد برقی که در نیروگاههای عراق تولید میشود، وابسته به گاز است و این کشور از نظر ذخایر گازی بسیار فقیر است. پس اگر عراق بتواند گازهای همراه نفت خود را جمعآوری کند، میتواند ۳۵ میلیون مترمکعب گاز تولید کند. در حالی که عراق به حدود ۱۵ هزار مگاوات برق نیاز دارد تا کمبودهای فعلی خود را برطرف کند و امکان اینکه با ۳۵ میلیون مترمکعب گاز، بتوان ۱۵ هزار مگاوات برق تولید کرد، وجود ندارد.
این موضوع باعث شده تا عراق نه تنها به فکر جایگزین کردن کشور ثالث که دو سال برای آن زمان نیاز است فکر نکند، بلکه برای عبور از این مرحله سخت دست به دامان آمریکائیها شود و هیاتی را برای جلب نظر مقامات آمریکایی به این کشور اعزام کند.
پیام باقری نایب رئیس سندیکای برق ایران در پاسخ به این سئوال که در مهلت ۴۵ روزه آمریکا به عراق آیا عراق می تواند عربستان را جایگزین خرید برق از ایران کند،گفت: اگر این خبر معافیت ۴۵ روزه آمریکا به عراق برای واردات برق از ایران صحت داشته باشد، قطعا شک نکنید که این موضوع زمان بر خواهد بود و عربستان که داعیه هاب انرژی را دارد نیز نمی تواند به این سرعت جایگزین برق ایران شود.
وی با اشاره به اینکه اگر عراق قصد داشته باشد کسری برق خود را به صورت مقطعی رفع کند، به مشکل خواهد خورد، گفت: در گذشته ترکیه برق بصره را از طریق نیروگاههای پرتابل که بر روی کشتی قرار می گرفت را به میزان ۳۰۰ مگاوات تامین می کرد، اما این اقدام در یک بازه زمانی کوتاه بود و ریشه ای نبود.
*اگر عراق قصد دارد مشکل برق خود را ریشه ای حل کند ۲ سال زمان نیاز است
باقری خاطر نشان کرد: پس اگر عراق قصد دارد، مشکل برق خود را ریشه ای حل کند، باید از کشورهای دیگر این کار را انجام دهد که آن هم نیازمند حداقل دو سال زمان است.
اگر عراق قصد دارد، مشکل برق خود را ریشه ای حل کند، باید از کشورهای دیگر این کار را انجام دهد که آن هم نیازمند حداقل دو سال زمان است
نایب رئیس سندیکای برق افزود:به دلیل وجود ظرفیتهای عالی در کشور ایران باید به سرعت خود را به هاب انرژی منطقه تبدیل کند، چرا که عربستان نیز رقیب جدی ایران در این زمینه است، چرا که در حالیکه افغانستان و پاکستان ۱۰۰۰ مگاوات برق نیاز دارند، ایران تنها به این دو کشور ۱۰۰ مگاوات برق صادر میکند.
باقری اضافه کرد: پس اگر عراق بخواهد به شکل ریشه ای این کمبود ۱۰ هزار مگاواتی خود را جبران کند، نمی تواند با این اقدامات مقطعی برق پایدار داشته باشد، پس بنابراین تامین ۵۰۰ مگاوات برق به صورت ریشهای از زمان مطالعه تا تامین تجهیزات حدود دو سال طول میکشد.
*نیاز عراق به برق ایران زیاد است
باقری در پاسخ به این سئوال که عراق بدهی یک میلیارد دلاری به ایران دارد، حال ایران چگونه این مطالبات را میتواند دریافت کند، گفت: نیاز عراق به برق ایران زیاد است و نمیتواند از آن چشم پوشی کند، بطوری که در تابستان امسال به دلیل نیاز کشور به برق مدتی صادرات برق به عراق متوقف شد و دیدیم که چه مشکلاتی برای این کشور ایجاد شد.
حال که عراق بعد از مذاکرات متعدد با عربستان و حتی کویت بدون دستیابی به یک راه حل مناسب به این نتیجه رسیده است که ایران در این برهه وضعیت بهتری برای تامین برق عراق دارد و به هیچ وجه امکان جایگزینی در این برهه نیست و باید معافیت ۴۵ روزه از آمریکا را طولانی تر کند، باید مسولان ارشد ایران به خوبی به این موضوع واقف باشند که شاید عراق تا سال ۲۰۲۲ به ایران نیاز داشته باشد، اما بعد از آن به راحتی کشوری ثالث را جایگزین ایران خواهد کرد، چرا که هم تا آن زمان فرصت مذاکره با کشور ثالث را دارد و هم اینکه نیروگاه های در حال احداث خود را که با شرکتهای زیمنس و جنرال موتور قرارداد امضاء کرده، وارد مدار میکند، پس باید هوشیار بود که برق ارزان قیمت به این کشور صادر نکنیم و مطالبات خود را به موقع وصول کنیم.