![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
عباس عراقچی سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در نشست خبریاش با خبرنگاران داخلی و خارجی که در محل وزارت خارجه برگزار شد، درباره تظاهراتی که قرار است به زودی در مصر در مخالفت با سیاستهای محمد مرسی انجام شود، گفت: ما مسائل داخلی مصر را نظارهگر هستیم و البته ثبات و آرامش در مصر به عنوان یکی از بزرگترین کشورهای اسلامی و محور در جهان اسلام را مهم میدانیم و امیدواریم مردم مصر که یک انقلاب را صورت دادهاند و به حیات رژیمی دیکتاتور و وابسته به آمریکا خاتمه دادند تحولات بعدی را هم کنترل کنند.
وی در رابطه با تماسهای میان مصر و ایران درباره سوریه، اظهار کرد: ما به مشورتهایمان درباره سوریه با مصر ادامه میدهیم و در همین راستا روز گذشته (دوشنبه) 3 تیر آقای صالحی با همتای مصریشان گفتوگوی تلفنی داشتند و درباره مسائل سوریه و قتل فجیع یکی از رهبران شیعه در مصر و همراهانش گفتوگو کردند. ایران علاقهمند به همکاری با دولت مصر درباره سوریه است و مصر را در کنار ترکیه و عربستان در این بحث موثر میداند.
عراقچی همچنین گفت: ما گفتوگوهای چهارجانبه میان ایران، مصر، عربستان و ترکیه درباره سوریه را مهم ارزیابی میکنیم و در گفتوگوی دیروز آقای صالحی هم این مساله مورد تاکید قرار گرفت.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان با اشاره به کشته شدن یکی از رهبران شیعه و همراهانش در مصر با اشاره به بیانیه محکومیت این اقدام از سوی وزارت خارجه، تاکید کرد: ما هرگونه حرکت تفرقهانگیز در جوامع اسلامی را محکوم و آن را توطئه و جزئی از اهداف خارجی میدانیم. وحدت ملی بین طوایف مختلف مصر اهمیت زیادی دارد و دشمنان مصر از انقلابی که در این کشور صورت گرفته صدمه دیده و امروز به دنبال فتنه مذهبی هستند.
وی اضافه کرد: همانطور که شیخ الازهر این اقدام را محکوم کرد ما هم آن را محکوم میکنیم و امیدواریم جهان اسلام با چنین فتنهای که امروز در عربستان، لبنان و پاکستان خود را نشان میدهد و در آن گروههای تکفیری آلت دست برخی کشورهای خارجی شدهاند هر چه سریعتر خاتمه یابد و آنها گرفتار چنین توطئهای نشوند.
سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در پاسخ به سوال خبرنگاری که از وی پرسید پس از انتخابات ریاستجمهوری نسبت به تغییر رویکردها در حوزه سیاست خارجی با توجه به کاهش نرخ ارز و استقبال مردم و کشورهای دنیا از انتخاب آقای روحانی انتظار زیادی وجود دارد، تصریح کرد: فکر میکنم درباره اینکه چه تغییری در رویکردها صورت خواهد گرفت بهترین مرجع شخص رییسجمهور منتخب هستند که در کنفرانس مطبوعاتی خود به طور شفاف نظرشان را بیان کردند.
عراقچی ادامه داد: اصول و اهداف سیاست خارجی و تلاش برای احقاق حقوق مردم ایران امری تغییرناپذیر است. اینکه نوع برخورد با مسائل در این حوزه چگونه خواهد بود با توجه به سلایق دولتها متفاوت است و تاثیر خاص خود را خواهد داشت. در هر حال در مراحل بعدی آقای روحانی و گروه سیاست خارجیشان در این باره بیشتر صحبت خواهند کرد.
وی همچنین درباره تحولات ترکیه، گفت: ما همچنان تحولات در ترکیه را یک مساله داخلی این کشور میدانیم و معتقدیم با درایت رهبران این کشور میتواند ناآرامیها حل و فصل شود و آرامش و ثبات به ساختار سیاسی ترکیه باز گردد.
عراقچی همچنین درباره اخبار منتشر شده مبنی بر کنارهگیری امیر قطر و تحولات در این کشور، گفت: شایعاتی در این باره وجود داشت. از دیشب شایعات رسمیت پیدا کرده و رسما خبر تحولات در حاکمیت قطر توسط دولت این کشور اعلام شده است. به طور مسلم ما از نزدیک تحولات را دنبال میکنیم و منتظریم جزئیات بیشتری را از طریق مصاحبههایی که قرار است انجام شود بشنویم.
وی گفت: قطر همسایه نزدیک ما در خلیجفارس است و هرگونه آرامش و ثبات در این کشور برای ایران اهمیت زیادی دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در پاسخ به پرسش دیگری درباره اظهارات منتسب به لاوروف مبنی بر اینکه ایران اعلام کرده تعلیق غنیسازی 20 درصد را بررسی میکند، گفت: موضوع غنیسازی 20 درصد یکی از موضوعات مذاکره بین ایران و 1+5 بوده که در دورههای گذشته مذاکرات در این باره انجام شده و ادامه داشته است، بنابراین موضوع جدیدی نیست. یکی از موضوعات مورد مذاکره بوده و احتمالا در آینده هم خواهد بود.
خبرنگاری پرسید طرح جامع ایران در صورت حضور در کنفرانس ژنو 2 چه خواهد بود و آیا توافقی در این باره با سوریه و روسیه داشتهاید؟ گفت: متاسفانه کنفرانس ژنو 2 با موانع متعددی روبرو است. اصل اینکه دولت و گروههای مخالف در یک نشست با یکدیگر گفتوگو کنند ایده درستی است، اصل اینکه به دنبال ابتکار سیاسی با مشارکت طرفهای درگیر انجام شود ایده درستی است و اینکه با راهکار سیاسی به دنبال تحقق خواسته مردم سوریه باشیم ایده درستی است، اما متاسفانه با موانع مختلف مواجه شده است. از یک سو اختلافات داخلی گروههای معارض است که هنوز نتوانستهاند به یک موضع واحد در این باره برسند. از طرف دیگر دستور کاری هنوز به طور دقیق مشخص نشده است و از همه مهمتر اینکه تلاشهایی در کنار این ایده صورت میگیرد که برخلاف اهداف ایده کنفرانس ژنو است از جمله جلساتی که در روزهای گذشته انجام شده بود و تلاشهایی که برای مسلح کردن گروههای مخالف صورت میگیرد و این به تشنجها و درگیریها در سوریه دامن میزند.
عراقچی اضافه کرد: ما از اینکه کسانی که مدعی حل و فصل مسالمتآمیز مسائل هستند به سمت مسلح کردن گروههای تکفیری پیش میروند تعجب میکنیم. اگر این کنفرانس شکل بگیرد که امیدواریم در رایزنیهایی که بین آمریکا، روسیه و سازمان ملل در حال انجام است و توافقی برای این اجلاس حاصل شود که ما کماکان از تلاشهای روسیه حمایت میکنیم اگر از ایران دعوت شود ما حتما با ایدههای خود در این کنفرانس شرکت خواهیم کرد و ایدههای ما مبتنی بر ایدههایی است که از روز اول برای ایجاد گفتوگوهای ملی و فراگیر بین همه طرفها در سوریه و رسیدن به راهکار سیاسی و تامین آرامش در این کشور بوده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در پاسخ به پرسش خبرنگار ایسنا در خصوص اظهارات اخیر آمانو مبنی بر اینکه ایران خواسته هماهنگیها با آژانس برای مذاکرات از طریق دبیرخانه این آژانس انجام شود و نه شورای حکام، گفت: این اظهارات به این شکل مطرح نشده بلکه بحث فنی است که مربوط به جزئیات مذاکرات بین ایران و آژانس است. اینکه پیگیری برخی از مسائل از طریق دبیرخانه باشد یا از طریق شورای حکام. اختلاف نظر بین دو طرف وجود دارد و به همین دلیل است که مذاکرات همچنان بین ایران و آژانس برای رسیدن به ساختار جدید برای همکاریهایی که فراتر از تعهدات قبلی ما است ادامه دارد.
عراقچی همچنین در پاسخ به پرسش دیگر ایسنا درباره پاسخهای وزیر خارجه کانادا به ایمیلهای انتقادی ایرانیان مقیم این کشور درباره اقدامات دولت کانادا برای برگزار نشدن انتخابات ریاستجمهوری در این کشور، گفت: خوشحالیم که وزیر خارجه کانادا توجه دیگری به موضوع انتخابات ایران کردند و به اشتباه خودشان اعتراف کردند. امیدواریم که از این به بعد هم با دید بازتر و اطلاعات کاملتری به تحولات در ایران نگاه کنند.
خبرنگار دیگری درباره سفر احمدینژاد در دهم و یازدهم تیرماه به مسکو برای شرکت در نشست اوپک گازی به مسکو و همچنین دیدار با پوتین در حاشیه این اجلاس پرسید که عراقچی پاسخ داد: هفته آینده آقای احمدینژاد برای شرکت در اجلاس سران کشورهای تولیدکننده گاز به روسیه سفری خواهد کرد و همانطور که اعلام شده ملاقاتی با آقای پوتین رییسجمهور روسیه خواهد داشت. موضوعات متعددی بین دو کشور وجود دارد، در بحث مسائل منطقهای که در راس آنها موضوع سوریه است، همچنین تحولات آسیای مرکزی و قفقاز و دریای خزر و همچنین درباره موضوعات مختلفی که شاهد آن هستیم تبادل نظر صورت خواهد گرفت. مشورت بین ایران و روسیه به طور مستمر انجام میشود که سازنده است و همچنان جریان دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین درباره سفر کمیته پیگیری گفتوگوی ملی در سوریه به ایران نیز گفت: در پی نشستی که در تهران درباره سوریه برگزار شد گروههای مختلف مردمی در سوریه اعم از معارضین و شخصیتهای مختلف به تهران سفر کرده بودند که در آن نشست نتیجه این شد که در ماههای گذشته در داخل سوریه مشورتها به طور مستمر دنبال شد و به نتایجی رسیدهاند که خواهان شکلگیری گفتوگوی ملی فراگیر در سوریه هستند که امیدواریم محقق شود. نتیجه مشورتهایی که تاکنون داشتهاند در سفری که به تهران انجام دادند با آقایان جلیلی و امیر عبدالهیان مطرح شده که بسیار سازنده بود.
خبرنگار دیگری پرسید در ماه رمضان سال گذشته طرح آتشبس در سوریه دنبال شد که موفق نبود آیا با نزدیک شدن به ماه رمضان تلاشهایی برای برقراری آتشبس در دستور کار قرار گیرد که معاون وزیر امور خارجه پاسخ داد: سال گذشته تلاشهایی صورت گرفت و مقداری هم پیش رفت اما از طرف گروههای معارض مورد احترام واقع نشد. این درخواست جمعی بود که به احترام ماه مبارک رمضان آتشبس برقرار شود. از اینکه سال گذشته این ابتکار موفق نبود متاسفیم، امسال هم ایدههایی وجود دارد اما هنوز رایزنی صورت نگرفته است.
خبرنگاری درباره وضعیت جمعی از ایرانیان زندانی در یکی از کشورهای جنوب شرق آسیا و اقدامات وزارت خارجه برای حفظ کرامت آنها پرسید که عراقچی گفت: اداره کل ایرانیان خارج از کشور در وزارت خارجه متصدی مسائل مربوط به ایرانیهای خارج از کشور است که از نزدیک وضعیت تک تک زندانیان خارج از کشور را بررسی میکند. در حوزه جنوب شرق آسیا متاسفانه به دلیل فعالیتی که گروههای موادمخدر دارند برخی از هموطنان ما که مشارکتهایی داشتند گرفتار شدهاند و منجر به دستگیری آنها شده است. با این حال صرفنظر از اینکه چه جرمی مرتکب شدهاند حفظ حقوق آنها در کشورهای خارجی گرفتن وکیل، ضرورت برخورداری از شرایط معقول در زندان، حفظ بهداشت آنها، رسیدگی به بیماریها و یا حقوق کنسولی آنها در دستور کار وزارت امور خارجه قرار دارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان افزود: اگر آنها جرمی مرتکب شدهاند طبق سیستم قضایی باید روند قانونی رسیدگی به جرم صورت گیرد اما این مانع از حقوق کنسولی آنها نمیشود. ما رایزنیهای مستمری در این باره داریم، تک تک زندانیها ملاقاتهای کنسولی انجام میدهند، با بسیاری از کشورها مذاکرات مربوط به تبادل زندانیها را انجام دادهایم و با بسیاری از کشورها مذاکرات در حال نهایی شدن است و این مهمترین اقدامی است که وزارت امور خارجه با همکاری قوه قضاییه انجام داده است که زندانیان با امضای این توافقنامهها بتوانند دوران محکومیت خود را در ایران بگذارند و رنج زندان ناشی از جرم خود را فقط تحمل کنند و نه رنج دوری از خانواده.
عراقچی اضافه کرد: در بعضی از زندانها شرایط محیطی شرایط مناسبی نیست، گفتوگوهایی در این باره انجام دادهایم اما به هر حال اگر خانوادههای زندانیها درباره آنها اطلاعاتی دارند که با آنها بدرفتاری شده است لطفا به ما اطلاع دهند. تا قبل از اینکه خود زندانی و یا خانواده آنها به ما مراجعه نکنند نمیتوانیم به موضوع زندانیان وارد شویم حتما خود زندانی باید از دولت محل درخواست کند که اسم وی به سفارت ایران داده شود. بعضی از زندانیان ایرانی متاسفانه برایشان سوءتفاهمهایی وجود دارد که از این کار امتناع میکنند اگر خودشان نخواهند که سفارت به آنها رسیدگی کند متاسفانه سفارت از نظر قانونی نمیتواند این کار را انجام دهد. از خود زندانیان و یا خانوادههای آنها میخواهیم اگر در شرایط نامناسبی قرار دارند حتما آن را اطلاع دهند و با ارائه مشخصات زندانی و کشور مربوطه این موضوع را حتما پیگیری خواهیم کرد.
در ادامه این نشست مطبوعاتی یکی از خبرنگاران درباره اخبار منتشر شده مبنی بر توقف و ایجاد مشکل در صادرات گاز ایران به کشورهای مختلف پرسید که عراقچی با بیان اینکه ایران صاحب دومین ذخایر گازی در دنیا است، خاطرنشان کرد: صادرات گاز یکی از مزیتهای ایران است که ما آن را با اولویت قرار دادن کشورهای همسایه دنبال میکنیم. با پاکستان قراردادهایی وجود دارد در مورد خود قرارداد با هیچ مشکلی مواجه نشدیم اما احداث خطوط لوله در قسمت پاکستان مقداری با تاخیر مواجه شده است. در قراردادی که اخیرا بین ایران و پاکستان امضا شد که جزئیات آن در حال بررسی بیشتر است قرار شد که ایران به دولت پاکستان در این باره کمک کند. با ترکیه هم از گذشته قراردادهای گازی مهمی داشتهایم و با کشورهای دیگری نیز این قراردادها را داریم که دنبال میکنیم. به دلیل تحریمها برخی موانع وجود دارد که قابل انکار نیست اما برای غلبه بر این موانع وزارت نفت و شرکت ملی گاز و وزارت خارجه تلاشهای خود را برای حل آن به کار گرفتهاند و ما موفق هستیم در اینکه بسیاری از موانع ناشی از تحریمها را از بین ببریم و این به ما در خودکفایی و اعتماد به نفس بیشتر در مسائل اقتصادی کمک کرده است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در عین حال تاکید کرد: معاملات گازی ما با کشورهای مختلف بخصوص منطقه و همسایه ادامه دارد.
خبرنگار دیگری با اشاره به برگزاری اجلاس دوحه با عنوان دوستان سوریه و اینکه موضوع ترور شخصیتهای لبنانی و سوری در این اجلاس مطرح شده است پرسید که عراقچی پاسخ داد: مهمترین خروجی اجلاس دوحه، تامین اسلحه برای گروههای معارض در سوریه بود. برخی کشورهای حاضر در جلسه طبق اطلاعات ما انتقاداتی را مطرح کردند و با آن همراهی نکردند. در شرایطی که جامعه جهانی در انتظار برگزاری اجلاس ژنو است تا راهکار سیاسی به دست آید آنچه که در دوحه رخ داد مسلما برخلاف این حرکت بوده است و مسلما به دامنه درگیریها در سوریه دامن خواهد زد و این جدا جای تعجب دارد و علامت سوال بزرگی در مقابل آمریکا و بقیه کشورها وجود دارد که آیا واقعا به دنبال راهکار سیاسی برای سوریه هستند و یا خیر به شدت در نیات آنها تردید وجود دارد.
عراقچی اضافه کرد: ما مطلع شدیم که برخی توافقات محرمانه هم در این اجلاس صورت گرفته است. اگر موضوع ترور شخصیتهای سوری و لبنانی صحت داشته باشد جدا جای نگرانی دارد. ما اخباری در این باره دریافت نکردیم، گفته شده که توافقات محرمانهای صورت گرفته است. ما از نزدیک دنبال میکنیم تا تاثیرات اجلاس دوحه درباره سوریه چه خواهد بود.
به گزارش ایسنا، خبرنگار دیگری گفت رییس پارلمان فلسطین در اظهاراتی اعلام کرده که سرنگونی بشار اسد از آزادی فلسطین مهمتر است که عراقچی پاسخ داد: هنوز نمیتوانیم صحت این اظهارات را تایید کنیم. اگر این اظهارات درست باشند جدا جای تاسف دارد. همه هدف دشمنان اسلام و صهیونیستها در موضوع سوریه و گسترش بحران در این کشور فراموش کردن مقاومت و وجود دشمن اصلی جهان اسلام یعنی رژیم صهیونیستی است. امیدواریم این مسائل ادامه پیدا نکند و با بینش و درک درستی که همه کشورهای اسلامی و بخصوص کشورهای منطقه دارند این مسائل حل و فصل شود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان درباره حمله جنگندههای رژیم صهیونیستی به نوار غزه نیز گفت: سیاست ددمنشانه و جنگطلبی جزء ماهیت رژیم صهیونیستی است و این رژیم به عنوان یک رژیم اشغالگر اگر به این قبیل تجاوزاتش ادامه ندهد توجیهی برای ادامه حیات خود نخواهد داشت. ما همواره این حملات را محکوم کردهایم، اینکه بهانههایی از رفتار مردم غزه که تحت فشارهای شدید و محاصرههای مختلف هستند و برای احقاق حقوق خود و بدست گرفتن تعیین سرنوشتشان تلاش میکنند، پیدا میکنند صرفا یک بهانهجویی است و هر پاسخی که توسط جنگندههای آنها داده شود محکوم است و در راستای سیاستهای جنگطلبانه رژیم صهیونیستی تلقی میشود.
خبرنگار دیگری پرسید رشد سلفیگری به یکی از معضلات بزرگ از جمله در سوریه تبدیل شده است آیا ایران اقداماتی در این باره انجام داده که عراقچی گفت: ما ایجاد تفرقه و درگیریهای طایفهای، مذهبی و اختلاف مسلمانان را توطئه خارجی میدانیم و معتقدیم که دستهایی وجود دارد که بخصوص از جانب رژیم صهیونیستی به این تفرقهانگیزی دامن میزند. هر حرکتی که در این مسیر صورت گیرد محکوم است، هر صدایی که به این موضوع کمک کند از حلقوم شیطان است و هر دستی که در این مسیر باشد دست شیطانی است. علاقه ندارم که از هیچ کدام از این گروهها اسم ببرم. ما مجموعه اینها را گروههای تکفیری میدانیم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان همچنین در پاسخ به پرسش دیگری درباره اینکه هیچ پیام تبریکی از سوی دولت برزیل برای انتخابات ایران صادر نشده است آیا این نشان میدهد روابط دو کشور مانند سابق گرم نیست که عراقچی گفت: تا جایی که به خاطر دارم رییسجمهور برزیل پیام تبریکی فرستادند اما اگر هم اینطور باشد باید آن را به دلیل مسائل و مشکلات داخلی این کشور دانست.
وی تاکید کرد: هیچ مشکل خاصی میان دو کشور وجود ندارد و همکاریهای نزدیکی همواره بین دو کشور بوده است از جمله در مورد موضوع هستهیی نیز شاهد این همکاری نزدیک بودیم که متاسفانه طرفهای غربی اجازه ندادند که به مسیر خود ادامه دهد.
عراقچی گفت: مسائلی که در داخل برزیل وجود دارد را موضوعات داخلی میدانیم. امیدواریم هر چه سریعتر به راهحل معقولی برسد و به صورت مسالمتآمیز مرتفع شود و شاهد برگزاری مسابقات جام جهانی بسیار شکوهمند با حضور تیم ملی فوتبال کشورمان در برزیل باشیم.