![شماره یازدهم خبرنامه دیدهبان](/files/fa/publication/issues/1403/5/17/cover_50.jpg)
پس از آنکه دلار با تصمیم ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی 4200 تومان تعیین شد،سامانه نیما کار خود را آغاز کرد.خبرها حکایت از آن دارد که با وجود ایرادات اولیه این سامانه،کار تقریبا روی روال افتاده و متقاضیان با یکی دو روز تاخیر ارز موردنیازشان را به قیمت های مصوب دریافت می کنند.
با این حال بازار سیاه ارز فعال است.بازاری که هیچ قاعده و قانونی نمی پذیرد و صرفا گروهی با سرمایه های بزرگ آن را راهبری می کنند.
برخی خبرها حکایت از آن داشت که دو روز مانده به زمان اعلام تصمیم دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا برای ماندن یا رفتن از توافق برجام،قیمت دلار در بازار سیاه تا 7 هزار تومان هم بالا رفت، اما دیروز بعد از اعلام تصمیم ترامپ و واکنش هایی که برخی از مقامات عضو اتحادیه اروپا نسبت به این تصمیم گرفتند،سبب شد تا شاخص دلار در بازار جهانی کاهش یابد و به دنبال آن قیمت دلار در بازار سیاه ایران هم پایین آمد.
تحلیلگران معتقدند، دلار و سایر ارزها در روزهای آینده جهش قیمتی نخواهند داشت به این دلیل که هنوز مشخص نیست که تصمیم شرکای تجاری ایران در واکنش به سخنان ترامپ چه خواهد بود.
از سقوط دلار تا بازارهای بورس
اولین واکنش بازارهای جهانی به اعلام تصمیم دونالد ترامپ در شاخص ارزها اتفاق افتاد.دیروز رویترز اعلام کرد که :«شاخص دلار که ارزش آن را در برابر یورو، ین، پوند و ۳ ارز مهم دیگر جهان نمایش میدهد، قسمتی از سود امروز خود را از دست داد و تا نرخ ۹۳.۱۰۹ واحد پایین آمد.»
به دنبال این اتفاق بورس های معتبر جهان هم واکنش نشان دادند. شاخصهای مهم سهام آمریکا که قبل از سخنرانی اندکی بهبود یافته بودند، دوباره افت کردند. خبرگزاری ها گزارش کردند که میانگین صنعتی داوجونز، ۰.۳۶ درصد افت کرد و به ۲۴۲۷۰.۳۵ واحد رسید. اساندپی ۵۰۰ هم ۰.۳۵ درصد از ارزش خود را از دست داد و به ۲۶۶۳.۲۳ واحد رسید.
رویترز به نقل از مایکل او رورکه، استراتژیست بازار در جونز تریدینگ نوشت که:« این اتفاق باعث ایجاد وضعیت نامشخص بیشتری در جهان میشود، اما افراد شگفتزده نشدند. بازارها در حال افت هستند اما خیلی هم سقوط نکردهایم.»
در بازارهای آسیایی هم شاخص های بورس دیروز افت کردند.شاخص نیکی ژاپن ۰.۳۷ درصد افت کرد و اکثر زیر شاخصها در منطقه منفی قرار گرفتند. کوسپی کرهجنوبی، ۰.۱۴ درصد افت کرد.
پس از سهام نوبت به طلا رسید.قیمت این فلز زرد در معاملات روز چهارشنبه بازار آسیا در واکنش به خروج ترامپ از برجام، سقوط کرد.سی ان بی سی گزارش کرد که هر اونس طلا برای تحویل فوری در معاملات روز جاری بازار سنگاپور ۰.۲ درصد کاهش یافت و به ۱۳۱۱.۴۴ دلار رسیده است.
ارزش سهام شرکت های خودروسازی و هواپیمایی ها هم از این سخنان بی نصیب نماندند.ارز سهام شرکت رنو که آن هم درحال تجارت با ایران است، ۰.۳ درصد افت کرد.سهام ایرباس ۱.۱ درصد سقوط کرد.
واکنش نفت به تصمیم آمریکا
در میان اتفاق های دیروز،بازار نفت بیشترین سود را برد.قیمت نفت برنت به بالاترین حد خود طی سه سال و نیم گذشته رسید و رکورد 76 دلار در هر بشکه را شکست.جمهوری خواهان آمریکا که خواستگاه نفتی دارند،حالا پشت تصمیم های دونالد ترامپ برای بهره بردن از بازار نفت بیشترین سود را برده اند.
اگرچه مشخص نیست که تصمیم خروج از برجام آمریکا و تهدید به اعمال تحریم های تازه علیه ایران،چه تاثیری بر فروش نفت ایران خواهد گذاشت، اما برخی رویترز به نقل از یک مقام وزارت انرژی عربستان نوشت که پس از آنکه دونالد ترامپ ، عربستان این سیگنال را ارسال کرده که ممکن است برای جبران کاهش صادرات نفت ایران در نتیجه تحریم های جدید، اقدام به افزایش تولید نفت خود کند.
هنوز مشخص نیست که این تصمیم چقدر می تواند اجرایی باشد،به این دلیل که تا پایان سال جاری میلادی توافق اوپک مبنی بر حفظ سقف تولید 30.5 میلیون بشکه نفت در روز برای همه اعضا اوپک جاری است و تصمیم درباره ادامه این توافق یا لغو آن با کمک اوپک و متحدان غیراوپکی آن مثل روسیه در نشست های آتی اوپک مشخص خواهد شد.
با این حال افزایش قیمت نفت برای کشورهای نفت خیز از جمله ایران می تواند برگ برنده ای باشد که درآمدهای ارز کشور به دنبال آن افزایش می یابد و نگرانی فعالان اقتصادی برای منابع ارزی کاهش خواهد یافت.
بازار ایران،بی اعتنا
درحالی که شاخص بورس های مهم جهانی ریزش می کردند، بورس تهران بی توجه به اعلام خروج ترامپ از برجام رشد هم داشت.البته به گفته تحلیلگران بازار سرمایه باقی ماندن ۴ کشور آلمان، فرانسه، روسیه و چین در کنار ایران در برجام و اظهار نظر رئیس اتحادیه اروپا عامل افزایش رشد شاخص بورس تهران است. چه آنکه سهامداران بزرگ امیدوارند که بخش خصوصی کشورهای اروپایی و البته شرق آسیا که بازارهای صادراتی شرکتهای فعال در بورس هستند،همچنان به مراودات تجاری خود با ایران ادامه دهند.
در این میان البته اتاق بازرگانی اروپا هم اعلام کرده که اگرچه تصمیم آمریکا به روابط تجاری ایران و اروپا لطمه می زند، اما اتحادیه اروپا و اعضایش باید برای حفظ منافع اروپا و بازیابی اعتماد تلاش کنند.