۲۸ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۲:۵۶
کد خبر: ۲۰۴۳۶
رهبر انقلاب با طرح «مطالبات مشخص» در این زمینه، مسئولین را به اجرای دقیق سیاست‌های ابلاغ شده اقتصاد مقاومتی و پرهیز از «تکرار زبانی» مسئله‌ی اقتصاد مقاومتی فراخواندند.
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی در 29 بهمن ماه 1392 «سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی» را به رؤسای قوا و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام ابلاغ کرده و قوای کشور را به «اجرای بی‌درنگ و با زمان‌بندی مشخص» این سیاست‌ها ملزم کردند. ایشان اجرای این سیاست‌ها را عامل «رفع مشکلات اقتصادی کشور» و «عقب‌نشینی دشمن در زمینه‌ی جنگ تمام‌عیار اقتصادی» علیه ملت ایران دانستند. با گذشت دو سال از ابلاغ این سیاست‌ها، رهبر انقلاب از اجرایی نشدن این سیاست‌ها به صورت کامل و دقیق ناراضی بوده و طی تذکرات متعددی این موضوع را اعلام کرده‌اند. رهبر انقلاب با طرح «مطالبات مشخص» در این زمینه، مسئولین را به اجرای دقیق این سیاست‌ها و پرهیز از «تکرار زبانی» مسئله‌ی اقتصاد مقاومتی فراخواندند. پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR به مناسبت فرارسیدن سالروز ابلاغ این سیاست‌ها، در این گزارش به بررسی موضوع اعلام نارضایتی رهبر انقلاب از اجرایی نشدن این سیاست‌ها، دلایل این موضوع و مطالبات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در این زمینه پرداخته است.

[*] خشنود نیستم


«اسم اقتصاد مقاومتی هم زیاد تکرار میشود... من البتّه خیلی خشنود نیستم از مقدار پیشرفت این فکر و این بنیان مهم در کشور.»[1] این عبارات رهبر معظم انقلاب اسلامی حکایت از نارضایتی ایشان از روند عملیاتی‌سازی سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و پیشرفت آن دارد. البته اعلام ناخشنودی از نحوه‌ی عملکرد مسئولان و کارگزارانِ کشور در تحقق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی تنها در این سخنان حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به چشم نمی‌خورد. ایشان در پیام نوروزی خود به مناسبت آغاز سال 1393 نیز نسبت به انجام نشدن کارِ لازم برای تحقق «حماسه‌ی اقتصادی» ابراز نارضایتی کرده و با اشاره به اعلام سیاست‌های «اقتصاد مقاومتی» از آن به عنوان «زیرساخت فکری و نظری برای ایجاد حماسه‌ی اقتصادی» نام بردند:


«در باب حماسه‌ی اقتصادی کاری که باید انجام بگیرد و توقّع بود که اتّفاق بیفتد، اتّفاق نیفتاد. تلاشهایی انجام گرفت که مورد سپاس است، ولی کار بزرگی که باید در زمینه‌ی حماسه‌ی اقتصادی انجام بگیرد، همچنان در پیش روی ما است و ما موظّفیم که این حماسه را به وجود بیاوریم. مسئله‌ی اساسیِ اقتصاد برای کشور ما و ملّت ما یک مسئله‌ی مهم است؛ در اواخر سال 92 بحمدالله یک زیرساخت فکری و نظری برای حماسه‌ی اقتصادی به وجود آمد؛ سیاستهای «اقتصاد مقاومتی» اعلام شد و زمینه آماده است برای اینکه ان‌شاءالله تلاش لازم در این باب انجام بگیرد.»[2]


اشاره‌ی رهبری به ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، به اسفندماه 1392 برمی‌گشت. رهبر انقلاب پس از ابلاغ این سیاست‌ها در جلسه‌ای با حضور سران سه قوه، ضمن تأکید بر جامع و فراگیربودن این سیاست‌ها، ورود جدی قوا برای اجرای آن و پاسخ به انتظارات مردم را خواسته بودند:


«با ابلاغ این سیاستها، مردم اکنون منتظر اجرای آنها و تأثیرات مثبت ناشی از اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی هستند، بنابراین دولت، مجلس و قوه‌ی قضائیه باید بطور جدی وارد میدان شوند و وظایف مربوط به خود را، در هر بخش، پیگیری و اجرا کنند.»[3]


چند روز پس از جلسه‌ی رهبر انقلاب با سران قوا، ایشان دیداری با مسئولان، فعالان اقتصادی و مدیران مراکز علمی و رسانه‌ای و نظارتی داشته و طی آن به تبیین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی به صورت تفصیلی پرداخته و لوازم اجرای آن را برشمردند. ایشان مجموعه‌ی سیاست‌های اقتصاد مقاومتی را «الگویی بومی و علمی» و «تدبیری بلندمدت» برای اقتصاد کشور معرفی کردند:


«مجموعه‌ی سیاستهای اقتصاد مقاومتی در واقع یک الگوی بومی و علمی است که برآمده‌ی از فرهنگ انقلابی و اسلامی ما است؛ متناسب با وضعیت امروز و فردای ما است... این یک تدبیر بلندمدت برای اقتصاد کشور است.»[4]


یک‌سال بعد رهبر انقلاب ضمن اشاره به سخنان پیشین خود درباره‌ی مسئله‌ی اقتصاد و ابلاغ این سیاست‌ها، تلاش‌های به عمل آمده در زمینه‌ی مسائل اقتصادی را «کافی» ندانسته و از ضرورت دمیدن «نفَس جدیدی» در مسئله‌ی اقتصاد سخن گفتند:


«در طول این سالها همیشه تلاشهایی شده است لکن کافی نیست. آنچه ما میخواهیم بگوییم، این است که باید یک نفَس جدیدی به این کار داده بشود. امروز بیست‌ونهم بهمن است. سال گذشته بیست‌ونهم بهمن، سیاستهای اقتصاد مقاومتی را به دستگاه‌های مختلف ابلاغ کردیم؛ امروز یک‌سال گذشته. اقتصاد مقاومتی برای کشور ضروری است.»[5]



[*] با تکرار زبانی هیچ اتّفاقی نمی‌افتد


اما دلیل این اعلام نارضایتی‌ها و تذکرات رهبر انقلاب به مسئولان در زمینه‌ی اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی چیست؟ با دقت در بیانات حضرت آیت‌الله خامنه‌ای می‌توان پاسخ این سؤال را «فقدانِ اقدام و عمل لازم» در این زمینه و بسنده کردن به «حرف» و در یک کلمه «برخورد شعاری و سطحی» با موضوع دانست. ایشان در برهه‌های گوناگونی به صراحت این موضوع را اعلام کرده و مسئولان را به اقدام جدی و «فراتر رفتن از حرف و شعار» فراخواندند.



رهبر انقلاب خردادماه 93 و در دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی «حمایت و ستایش» از این سیاست‌ها را کافی ندانسته و خواستار اقدام لازم شدند:


«از روزى که این سیاستهاى اقتصاد مقاومتى اعلام شده است و ذکر آن مکرّر گفته شده است، مسئولین مختلف -دولتى‌ها، مجلس محترم، دستگاه‌هاى مختلف، مسئولان گوناگون- در مقام حمایت و ستایش از این سیاستهاى اقتصاد مقاومتى برآمده‌اند و مکرّر گفته شده، لکن تجربه‌ى بنده به من میگوید که ستایش کافى نیست؛ تعریف کردن کافى نیست؛ حرکت لازم است. بله، افرادى مى‌آیند، مى‌نشینند، در منبرهاى عمومى یا در جلسات خصوصى از مزایاى این اقتصاد مقاومتى مطالبى را بیان میکنند و غالباً هم درست است، امّا خب باید اقدام کرد، عمل کرد.»[6]



پس از این رهبر انقلاب در دیدار با مسئولان نظام نسبت به کُند حرکت کردن در این زمینه هشدار دادند:


«اقتصاد مقاومتی را جدّی بگیرید. خب، رئیس جمهور محترم گفتند، مسئولین دیگر هم کم‌وبیش اظهار کرده‌اند، گفته‌اند، منتها باید عمل کرد: وَ لا مِمَّن عَلی‌ غَیرِ عَمَلٍ یَتَّکِل؛ این‌جور نباشد که به زبان بگوییم، در عمل کُند حرکت بکنیم.»[7]



چند ماه پس از این هشدار، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به صراحت «تکرار زبانی» این موضوع از جانب مسئولان و فعالان اقتصادی و سیاسی بدون اقدام متناسب را راه‌گشا ندانستند:


«از وقتی که این عنوان مطرح شده، شاید هزار مرتبه از طرف مسئولین -با کم و زیادش- تأیید شده؛ مسئولین مختلف، فعّالان اقتصادی، حتّی فعّالان سیاسی، مسئولین دولتی، مجلس، غیره، مکرّر گفته‌اند اقتصاد مقاومتی، اقتصاد مقاومتی؛ خب، خوب است؛ لکن با اسم و با تکرار زبانی هیچ اتّفاقی نمی‌افتد؛ هیچ اتّفاقی نمی‌افتد. با بردن اسم دارو و تکرار اسم دارو هیچ بیماری خوب نمیشود؛ دارو را باید مصرف کرد.»[8]



[*] باید اقتصاد مقاومتی را باور کنید


تذکرات رهبر معظم انقلاب درباره‌ی پرهیز از برخورد شعارگونه با اقتصاد مقاومتی و ضرورت اقدامات عملی جدی مسئولان در این زمینه در سال 94 نیز ادامه یافته است. ایشان در خردادماه 94 از نگرانی خود درباره‌ی «نبود همدلی» درباره‌ی مسئله‌ی اقتصاد مقاومتی سخن گفتند:


«در مورد اقتصاد مقاومتی، خوشبختانه در کشور هم‌زبانی هست، [امّا] مشکل ما در همدلی است؛ آدم میترسد هم‌زبانی باشد، همدلی نباشد... این هم‌زبانی هست، همدلی هم باید انجام بگیرد یعنی از بُن دندان به مسئله‌ی اقتصاد مقاومتی باید باور آورده شود؛ باور کنیم که کلید حلّ مشکلات کشور در داخل است.»[9]


این روند اعلام نارضایتی رهبری از انجام نگرفتن اقدامات لازم و ضروری برای اجرایی‌سازی سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و بسنده کردن به تکرار زبانی موضوع همچنان ادامه یافت که نشانگر «عدم تغییرِ رفتار مسئولان مرتبط» در این زمینه است. رهبر انقلاب در دیدار با اقشار مختلف مردم در اواسط شهریور 94 بار دیگر اقدامات جدی در این موضوع را خواستار شدند:


«همین اقتصاد مقاومتی که سیاستهای آن ابلاغ شده است و بر روی زمین و به‌صورت کار عملی و عملیّاتی و اجرائی هم باید با شدّت هرچه تمام‌تر و بدون فوت وقت دنبال بشود.»[10]



پیش از این و در دیدار با اعضای هیأت دولت، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به صراحت فعالیت‌های صورت‌گرفته در این زمینه از سوی دولت را «ناکافی» دانسته بودند:


«پارسال -سال 93- شروع اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی بود. دوستان دولت هم گزارشهایی به من دادند... حالا یک گزارش مفصّلی فرستادند که البتّه برای من خلاصه کردند آن گزارش را و تماماً خواندم، نگاه کردم. کارهایی که انجام گرفته در زمینه‌ی اقتصاد مقاومتی، بعضی‌هایش کارهای مقدّماتی است... بعضی از کارهایی که گزارش شده، مربوط به بندهای اقتصاد مقاومتی نیست... اینها آمده جزو کارنامه‌ی دستگاه‌ها در زمینه‌ی اقتصاد مقاومتی؛ درحالی‌که این نیست. بعضی از کارها هم ارتباطی اصلاً به بندهای اقتصاد مقاومتی ندارد؛ این مقدار کافی نیست.»[11]



[*] مطالباتِ رهبری از مسئولان برای اقدام عملی


با نگاه به بیانات رهبر معظم انقلاب در چند سال اخیر و به‌خصوص پس از ابلاغ سیاست‌های اقتصاد مقاومتی می‌توان به این نکته پی برد که ایشان به روشنی «مطالبات و انتظارات» خود از قوای سه گانه و دستگا‌ه‌های گوناگون را در چارچوب سیاست‌های ابلاغی مشخص ساخته و اعلام کرده‌اند. «وظایف مسئولان و مدیران کشور» کاملاً مشخص است و اگرچنانچه عزم و اراده‌ی جدی و راسخی برای اجرای خواسته و مطالبه‌ی رهبر انقلاب و مردم وجود داشته باشد، اقتصاد مقاومتی پیاده شده و کشور در مقابل فشارها مصونیت می‌یابد.


اهم این مطالباتِ رهبری در قالب 3 جدول ذیل مرور شده است:

جدول شماره (1) مطالبات رهبری از سه قوه در زمینه‌ اقتصاد مقاومتی
مخاطبمطالبات
سران قوه1پرهیز از ایجاد تشکیلات جدید و موازی‌کاری1392/12/6
2عزم جدی و راسخ برای اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی1392/12/20
3تبدیل سیاستهای اقتصاد مقاومتی به برنامه‌ و سیاستهای

اجرایی گوناگون همراه با شاخص‌ها و زمان‌بندی قابل اندازه‌گیری1392/12/20
4تعیین سازوکار هماهنگی میانِ بخشهای گوناگون در اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی1392/12/20
5نظارت بر دستگاه‌ها در اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی1392/12/20
6شناسایی و رفع موانعِ پیش‌رویِ سیاستهای اقتصاد مقاومتی

برای حرکتِ فعالان اقتصادی، کارآفرینان، مبتکران، سرمایه‌گذاران، دانشمندان1392/12/20
7ایجاد مرکز رصدِ قوی و بینا برای پایش پیشرفت اجرای

سیاستهای اقتصاد مقاومتی و اطلاع‌رسانی آن به مردم1392/12/20
8حمایت قانونی، قضائی و اجرایی از تولید ملّی1393/1/1

 

 

جدول شماره (2) مطالبات رهبری از دولت در زمینه‌ اقتصاد مقاومتی
مخاطبعرصهمطالبات
دولتقانون و سیاست های کلی1حذف برخی ضوابط و مقررات دست و پاگیر و تنظیم

ضوابط جدیدِ تسهیل کننده‌ی سیاستهای اقتصاد مقاومتی با صدور بخشنامه1392/12/6
2ارائه‌ی لوایح مناسب به مجلس در زمینه‌ی اقتصاد مقاومتی1393/3/4
3توجه به الزامات قانونی، حقوقی و قضائی در اجرای

سیاستهای اقتصاد مقاومتی و همکاری با دو قوه‌ی دیگر در این زمینه1394/6/4
4انطباق همه‌ی برنامه‌های اقتصادی دولت با سیاستهای

اقتصاد مقاومتی از جمله در برنامه‌ی ششم، برنامه و بودجه‌های سالیانه1394/6/4 و 1393/3/4
برنامه‌ریزی

و رصد5ارائه‌ی برنامه‌ی اجرائی و عملیّاتی منسجم برای اجرای

سیاستهای اقتصاد مقاومتی همراه با شاخص‌ها و زمان‌بندی قابل اندازه‌گیری1392/12/20 و 1394/6/4
6استفاده از افرادِ دارای انگیزه‌های انقلابی و مردمی و

اعتقاد لازم و کافی برای پیگیری و اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی1392/12/6
7فکر و برنامه‌ریزی برای استفاده‌ی حدّاکثری از ظرفیّتهای داخلی اعم از منابع و امکانات1393/11/29
8تشکیل ستادِ فرماندهیِ قوی، هوشمند و نافذالکلمه برای رصدِ

اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی، شناسایی موانع و برطرف‌سازی آن1394/6/4
9تعیین شاخصها برای ارزیابی پیشرفتِ اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی1394/6/4
10گزارشِ پیشرفت کار در اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی به مردم1394/6/4
تولید11پشتیبانی از فعّالیّتهای مجموعه‌های دانش‌بنیان و رفع مشکلات آنها1391/6/2 و 1393/2/10
12استفاده از تولیدات داخلی در دستگاه‌ها و

وزارتخانه‌‌‌ها و جلوگیری از مصرف جنس خارجی در وزارتخانه‌ها1391/6/2
13تأمین امنیت غذایی و ذخایر راهبردی1392/12/6
14حمایت از تولید ملی در دو بخش صنعت و کشاورزی،

رفع مشکلات آنها و فعال‌سازی واحدهای کوچک و متوسط1391/6/2 و 1393/6/14
15ارتقاء بهره‌وری1393/11/29
16کاهش واردات غیر ضرور یا دارای مشابه داخلی1392/12/6 و 1393/9/6
17کاهش وابستگى مالى کشور به نفت،

قطع اتّکاء بودجه‌ی کشور به نفت و اتّکاء بودجه به تولید داخلی و مالیات1393/10/17 و 1393/11/29
تکیه بر مردم18تکیه‌‌ی به مردم و استفاده از همه‌‌ی ظرفیتها، کمک به بخش خصوصی

و پیگیری سیاستهای اصل 44 با تأکید، اهتمام، دقت و وسواسِ هرچه بیشتر1391/6/2
19توجه به ظرفیّتِ بخشهای بیرون از دولت از جمله بسیج، اقتصاددانان و افراد اقتصادی1394/6/4
نظام

پولی و مالی20مدیریت دقیق منابع ارزی1394/6/4
21مبارزه با مفاسد اقتصادی و بدحساب‌های بانکی1391/6/2 و 1393/11/29
22ایفای نقش مثبت بانکها و تطبیق آنها با موادّ سیاستهای اقتصاد مقاومتی1393/6/14
اصلاح

الگوی مصرف23مدیریت مصرف، صرفه‌‌جوئی و جلوگیری از اسراف و زیاده‌‌روی1391/6/2

 

 

جدول شماره (3) مطالبات رهبری از مجلس، قوه قضائیه و سایر دستگاه‌ها در زمینه‌ اقتصاد مقاومتی
مخاطبمطالبات
مجلس1فراهم آوردن قوانین مناسب یا حذف کردن قوانین مزاحم و معارض1393/3/4
2نظارت برعملکرد دولت به عنوان مجری اقتصاد مقاومتی1393/3/4
قوه قضاییه-مبارزه با مفاسد اقتصادی1391/6/2
سایر دستگاه ها1فرهنگ‌سازی صداوسیما و سایر رسانه‌ها برای جلوگیری از اسراف و زیاده‌‌روی1391/6/2
2گفتمان سازی، فرهنگ‌سازی و ارائه‌ی تصویری درست از اقتصاد مقاومتی

توسط صداوسیما، رسانه‌های کشور، مسئولین، صاحبان فکر و دلسوزان1392/12/6 و 1392/12/20
3عمل کردن مجمع تشخیص مصلحت نظام به مسئولیت

نظارتی خود در زمینه‌ی اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی1392/12/20

 

[*] دو صد گفته چون نیم کردار نیست

از سوی دیگر پس از انتشار نامه‌ی رهبر معظم انقلاب اسلامی خطاب به رئیس‌جمهور درباره‌ی الزامات اجرای برجام و تأکید دیگرباره‌ی ایشان بر «جدّی گرفتن و پیگیری همه‌‌جانبه‌ی اقتصاد مقاومتی» موضوع بسیار حساس‌تر نیز شده است:


«رفع تحریمها هر چند از باب رفع ظلم و احقاق حقوق ملّت ایران کار لازمی است، لیکن گشایش اقتصادی و بهبود معیشت و رفع معضلات کنونی جز با جدّی گرفتن و پیگیری همه‌‌جانبه‌ی اقتصاد مقاومتی میسّر نخواهد شـد. امید است که مراقبت شود که این مقصود با جدّیّت تمام دنبال شود و بخصوص به تقویت تولید ملّی توجّه ویژه صورت گیرد.»[12]



پس از اتمام مذاکرات چندین ساله‌‌ی هسته‌ای، مردم در انتظارِ اقدامات جدی و اثرگذار از سوی مسئولان و به‌خصوص مسئولان دولت برای اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و گشایش در وضعیت اقتصادی خود هستند. وظایف مسئولین در این زمینه کاملاً شفاف بوده و تذکرات رهبر معظم انقلاب درباره‌ی فراتر رفتن از برخورد شعاری با موضوع و برنامه‌ریزی و اقدام جدی در این حوزه، چندین بار تکرار شده است. «عالِم بی‌عمل» بودن از منظر عقل و دین نکوهش شده و در فرهنگ عمومی ملتِ ما نیز «دو صد گفته چون نیم کردار» هم تلقی نشده است. حال باید منتظر ماند و دید مسئولان و مدیران کشور چه عملکردی در اصلاح رویه‌ی گذشته و روی آوردن به برنامه‌ریزی و اقدام جدی برای تحقق این سیاست‌ها خواهند داشت؟ که به فرموده‌ی امیرالمؤمنین علیه‌السلام «فرصت‌ها چون ابر در گذرند».[13]


پی نوشت:


[1] - بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در نهمین همایش ملی «نخبگان فردا» 1394/7/22


[2] - پیام نوروزی به مناسبت آغاز سال جدید 1392/12/29


[3] - بیانات در جلسه سران قوا در حضور رهبر انقلاب 1392/12/6


[4] - بیانات در جلسه تبیین سیاست‌های اقتصاد مقاومتی 1392/12/20


[5] - بیانات در دیدار مردم آذربایجان 1393/11/29


[6] - بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شوراى اسلامى ‌1393/3/4


[7] - بیانات در دیدار مسئولان نظام 1393/4/16


[8] - بیانات در دیدار اعضای ستاد بزرگداشت روز ملّی مهندسی 1393/11/6


[9] - بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شورای اسلامی 1394/3/6


[10] - بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم 1394/6/18


[11] - بیانات در دیدار رئیس‌جمهور و اعضاى هیأت دولت‌ 1394/6/4


[12] - نامه رهبر انقلاب به رئیس‌جمهور درباره الزامات اجرای برجام 1394/7/29


[13] - نهج‌البلاغه، کلمات قصار 21: الْفُرْصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَیْرِ


 

پایگاه رهبری


گزارش خطا
ارسال نظرات
نام
ایمیل
نظر