نصیری: اولویت مدیریت بحران، آمادگی مردم پیش از وقوع حادثه است
به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی به نقل از پایگاه اطلاع رسانی رادیو تهران، علی نصیری، رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران، در برنامه رادیویی «دور یک میز» که به مناسبت روز ملی مدیریت و پیشگیری از بحران از رادیو تهران پخش شد، با تشریح اقدامات و برنامه‌های این سازمان اظهار کرد: ارتقای آمادگی شهر تهران در برابر حوادث، تنها به توسعه تجهیزات و امکانات امدادی محدود نمی‌شود، بلکه آگاهی شهروندان، آموزش مستمر و توانمندسازی خانواده‌ها برای مواجهه با شرایط اضطراری نیز اهمیت اساسی دارد.
وی با اشاره به تجربه حوادث و بحران‌های اخیر گفت که دستگاه‌ها و نهاد‌های مسئول در حوزه مدیریت بحران نسبت به گذشته آمادگی بیشتری پیدا کرده‌اند و توسعه تجهیزات آواربرداری، تقویت بانک‌های اطلاعاتی ماشین‌آلات و تجهیزات امدادی، راه‌اندازی و تجهیز پناهگاه‌ها و بهبود سازوکار‌های هماهنگی میان دستگاه‌ها از جمله اقداماتی است که در این مسیر انجام شده است.
نصیری در عین حال تأکید کرد که با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته، دستیابی به استاندارد‌های مطلوب جهانی همچنان نیازمند تلاش و برنامه‌ریزی مستمر است.
حرکت از امدادرسانی پس از حادثه به پیشگیری و آمادگی
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تأکید بر اینکه بخش مهمی از مدیریت بحران باید پیش از وقوع حادثه انجام شود، اظهار کرد که شهروندان لازم است از قبل بدانند برای پیشگیری از حوادث قابل اجتناب چه اقداماتی انجام دهند و در مواجهه با حوادثی مانند زلزله، سیل یا شرایط اضطراری ناشی از جنگ، چه آمادگی‌هایی داشته باشند. از این منظر، آموزش همگانی، شناخت مخاطرات، آگاهی از رفتار‌های ایمن و آماده‌سازی امکانات ضروری خانواده، باید به بخشی از زندگی روزمره شهروندان تبدیل شود.
نصیری مشارکت مردم را مکمل اقدامات سازمان‌های مسئول دانست و تأکید کرد که مدیریت بحران نمی‌تواند صرفاً بر عملکرد دستگاه‌های اجرایی متکی باشد. به گفته وی، شهروندان باید بتوانند در وهله نخست از خود و اعضای خانواده‌شان محافظت کنند و در صورت برخورداری از آموزش و مهارت لازم، در کنار دیگران نیز نقش‌آفرینی کنند. آماده‌سازی «کوله زندگی»، آشنایی با کمک‌های اولیه، شناخت مسیر‌ها و محل‌های امن و توجه به هشدار‌های رسمی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به کاهش آسیب‌ها و افزایش آمادگی جامعه کمک کند.
سرا‌های محلات و پایگاه‌های مدیریت بحران؛ ظرفیت‌های آموزشی در دسترس شهروندان
نصیری با اشاره به ظرفیت‌های موجود در سطح محلات تهران گفت آموزش‌های عمومی مدیریت بحران از طریق برنامه «پویش شهر آماده» به‌صورت رایگان در سرا‌های محلات، مساجد، مدارس و دیگر فضا‌های قابل استفاده برگزار می‌شود.
به گفته وی، شهروندان می‌توانند با تشکیل گروه‌های کوچک و اعلام درخواست، از امکان برگزاری این دوره‌ها بهره‌مند شوند. همچنین خانه‌های دوام و ایمنی در سرا‌های محلات، بستری برای آشنایی شهروندان با اصول ایمنی و مشارکت محله‌محور فراهم می‌کنند.
وی با اشاره به وجود ۱۱۱ پایگاه مدیریت بحران در نواحی شهر تهران ــ مکان‌هایی که در گفتار عمومی از آنها با عنوان «سوله بحران» نیز یاد می‌شود ــ این پایگاه‌ها را از ظرفیت‌های برگزاری آموزش‌های نظری و عملی معرفی کرد.
به گفته نصیری، در دوره‌های چهار ساعته، موضوعاتی از جمله آشنایی با مخاطرات، اطفای حریق، کمک‌های اولیه و مهارت‌های مرتبط با جست‌و‌جو و نجات آموزش داده می‌شود. این آموزش‌ها می‌توانند گام نخست شهروندان برای شناخت رفتار‌های ایمن در شرایط اضطراری باشند و افراد علاقه‌مند نیز می‌توانند برای مشارکت بیشتر، آموزش‌های تکمیلی را دنبال کنند.
گروه‌های دوام؛ از خودامدادی تا کمک به دیگران
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران با تشریح فعالیت گروه‌های داوطلب مردمی واکنش اضطراری محله، موسوم به «دوام»، گفت این گروه‌ها بستری برای سازمان‌دهی مشارکت شهروندان در مدیریت بحران هستند.
وی اعلام کرد: شمار اعضای این شبکه از حدود ۱۴ هزار و ۲۰۰ نفر به حدود ۶۳ تا ۶۴ هزار نفر افزایش یافته است. اعضای دوام پس از آموزش‌های اولیه، علاوه بر یادگیری خودامدادی، می‌توانند در دوره‌های تکمیلی برای کمک‌رسانی به دیگران شرکت کنند.
نصیری با اشاره به رسته‌های تخصصی دوام توضیح داد که داوطلبان متناسب با علاقه، توانایی و آموزش‌هایی که می‌گذرانند، می‌توانند در حوزه‌های مختلف فعالیت کنند. از جمله این رسته‌ها، دوام عملیاتی است که به آمادگی و مشارکت عملی داوطلبان در شرایط اضطراری مربوط می‌شود؛ دوام میراب که آموزش‌های مرتبط با توزیع آب در شرایطی مانند زلزله و موقعیت‌های دشوار را دنبال می‌کند؛ و دوام حامی که بر حمایت روانی و اجتماعی از افراد آسیب‌دیده تمرکز دارد.
وی با اشاره به تجربه بحران‌های اخیر گفت: داوطلبان دوام حامی در برخی حوادث، با حضور در محل‌های آسیب‌دیده به مردم کمک کرده و در کاهش اضطراب و ایجاد آرامش روانی نقش داشته‌اند. نزدیکی این داوطلبان به محل زندگی و بافت اجتماعی محله، از ظرفیت‌های مهم این شبکه به شمار می‌رود؛ چراکه شناخت محیط و ساکنان می‌تواند به شناسایی نیاز‌ها و برقراری ارتباط سریع‌تر با آسیب‌دیدگان کمک کند.
از دیگر رسته‌هایی که نصیری به آنها اشاره کرد، دوام ایمنی، دوام مربی و دوام پدافند غیرعامل است. در این ساختار، داوطلبان علاقه‌مند می‌توانند با گذراندن آموزش‌های تخصصی و، در مورد مسیر مربی‌گری، شرکت در فرایند ارزیابی و آزمون، مهارت خود را توسعه دهند و در آموزش دیگر شهروندان نیز مشارکت کنند. به این ترتیب، شبکه دوام تنها بر افزایش تعداد اعضا تکیه ندارد، بلکه توسعه مهارت‌های تخصصی و گسترش ظرفیت آموزش در محلات را نیز دنبال می‌کند.
آموزش خانواده‌ها و توجه به افراد دارای نیاز‌های ویژه
نصیری همچنین بر ضرورت آمادگی خانواده‌ها برای حمایت از تمام اعضای خود در شرایط اضطراری تأکید کرد و گفت: کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت، زنان باردار و شیرده و بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن ممکن است در زمان بحران به تمهیدات و امکانات ویژه نیاز داشته باشند. ازاین‌رو، خانواده‌ها باید پیش از وقوع حادثه، نیاز‌های این افراد را شناسایی و برای داروها، تجهیزات کمک‌حرکتی، مدارک ضروری و شیوه دسترسی ایمن به خدمات برنامه‌ریزی کنند.
وی به اقدامات سازمان در زمینه تدوین اسناد مرتبط با کودکان و سالمندان در بحران، استفاده از ظرفیت روان‌شناسان و مددکاران اجتماعی و پیش‌بینی تجهیزات ویژه در برخی پایگاه‌های منتخب مدیریت بحران اشاره کرد.
به گفته وی، توجه به این گروه‌ها باید بخشی از برنامه‌ریزی مدیریت بحران باشد تا در زمان حادثه، نیاز‌های متفاوت شهروندان از قلم نیفتد.
تأکید بر رعایت هشدار‌ها و پرهیز از رفتار‌های پرخطر
رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به خطر سیلاب، از شهروندان خواست هشدار‌ها را جدی بگیرند و هنگام بارندگی شدید از حضور در حریم رودخانه‌ها، مسیل‌ها و کانال‌ها خودداری کنند.
وی همچنین تأکید کرد که توقف در محل حادثه برای تصویربرداری یا تجمع افراد آموزش‌ندیده در مسیر تردد نیرو‌های امدادی، می‌تواند روند امدادرسانی را مختل کند.
نصیری در پایان، با تأکید بر اینکه آمادگی عمومی از آموزش و تمرین مستمر شکل می‌گیرد، به امکان دریافت اطلاعات و آموزش از مسیر‌های اطلاع‌رسانی سازمان و تماس با شماره ۱۸۱۱ برای شهروندان تهرانی اشاره کرد.