تشریح آخرین وضعیت، برنامههای حمایتی و پدافند غیرعامل جامعه عشایری استان فارس
به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی، عبدالحمید کریمی در جمع خبرنگاران با اشاره به جایگاه قانونی جامعه عشایری در ساختار کشور اظهار کرد: در آییننامه ساماندهی و قوانین بالادستی، تکالیف تمامی دستگاههای اجرایی برای خدمترسانی به جامعه عشایری همپای مناطق شهری و روستایی تدوین شده است؛ هرچند این آییننامه نیازمند اصلاحاتی متناسب با شرایط روز است، اما اگر نقصی در خدماترسانی دیده میشود، ناشی از عملکرد مجریان است.
مدیرکل امور عشایر استان فارس با اشاره به آمار جمعیتی عشایر استان فارس افزود: بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۴۰۰، جمعیت عشایر استان ۲۶ هزار و ۷۸۰ خانوار است؛ اما در سرشماریهای تکمیلی و غیررسمی سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، حدود ۴۵ هزار خانوار در سامانهها به ثبت رسیده که منتظر تأیید نهایی مرکز آمار ایران است، عشایر فارس با در اختیار داشتن ۱۲.۵ درصد از جمعیت عشایر کوچنده کشور، در ۱۹ زیستبوم و یک هزار و ۲۴۱ استقرارگاه در تمامی ۳۷ شهرستان استان پراکندهاند.
سهم بیبدیل عشایر فارس در تولید و ایثارگری
مدیرکل امور عشایر فارس با تبیین نقش اقتصادی این جامعه گفت: عشایر فارس ۶۷ درصد از مراتع استان را در اختیار دارند و سالانه ۲۶۰ هزار تن انواع محصولات باغی و زراعی و ۲۰ هزار تن گوشت قرمز تولید میکنند. همچنین با در اختیار داشتن ۳ میلیون واحد دامی، ۴۰ درصد دام سبک استان را پرورش میدهند و با تولید سالانه ۵۷ هزار متر مربع صنایعدستی، ۴۳ درصد از سهم این بخش در استان را به خود اختصاص دادهاند.
کریمی به پیشتازی جامعه عشایری در دوران دفاع مقدس اشاره و تصریح کرد: جامعه عشایری استان علیرغم اینکه بین ۱.۵ تا ۲.۵ درصد جمعیت استان را تشکیل میدهد، بیش از ۳ هزار شهید والامقام تقدیم انقلاب اسلامی کرده که این رقم معادل ۲۰ درصد شهدای عشایر کل کشور و یکپنجام شهدای استان فارس است.
وی در تشریح ساختار ایلیاتی استان افزود: ترکیب جمعیتی عشایر فارس شامل حدود ۵۰ درصد ایل قشقایی، ۲۵ درصد ایلات خمسه، ۱۵ درصد ایلات بویراحمد و ممسنی و ۱۰ درصد طوایف مستقل است که این رنگینکمان اقوام، نقش بیبدیلی در امنیت سرزمینی و تنوع ژنتیکی و دامی ایفا میکنند.
تحول در تثبیت مالکیت مراتع و اسناد ۳۰ ساله
کریمی تبدیل پروانههای چرای دام به اسناد مرتعداری را بزرگترین خدمت حقوقی به عشایر دانست و تأکید کرد: پروانه چرا در حکم اجارهنامه است و امنیت بهرهبرداری پایدار ایجاد نمیکند؛ اما با هماهنگی ادارهکل منابع طبیعی و آبخیزداری، طرح تبدیل پروانهها به سند ۳۰ ساله مرتعداری در دستور کار قرار گرفته که طی آن هرگونه طرح و دخلوتصرف در مرتع با اذن عشایر خواهد بود. برای تسهیل این فرایند، سازمان امور عشایر ۵۰ درصد هزینههای تهیه طرحهای مرتعداری را تقبل کرده است تا بتوانیم ۸۰ تا ۹۰ درصد عشایر را سنددار کنیم.
وی ادامه داد: با سنددار شدن مراتع، امکان توسعه آبخوانداریهای کوچک، احداث گلخانه، طرحهای گردشگری و توسعه صنایعدستی در مراتع میسر شده و سرمایهگذاریها متمرکز میشود.
تثبیت ایلراهها در طرح جامع شیراز و ساماندهی اتراق گاهها
مدیرکل امور عشایر فارس از تثبیت مسیر کوچ عشایر در اسناد بالادستی خبر داد و گفت: با همکاری استانداری فارس، شهرداری، شورای اسلامی شهر شیراز و ادارهکل منابع طبیعی، نقشه مسیر عبور عشایر از شرق به غرب شیراز وارد طرح جامع شهر شد تا از هرگونه تعرض و تغییر کاربری مصون بماند.
وی افزود: همچنین از ۱۱۳ اتراقگاه شناساییشده در سطح استان، بیش از ۸۰ اتراق گاه تعیین حریم و ثبت قانونی شده است تا با ایجاد ایستگاههای خدماتی، بهداشتی، رفاهی و دامپزشکی، ماندگاری و توقف عشایر در طول مسیر کوچ مدیریت شود.
اقدامات زیرساختی؛ از تأمین آب تا انرژی خورشیدی
کریمی به پروژههای آبرسانی و زیربنایی اشاره کرد و گفت: تا پایان سال ۱۴۰۴ تعداد ۲ هزار و ۸۴۸ تانکر ثابت توزیع شده بود که در سال ۱۴۰۵ با اضافه شدن ۴ هزار مخزن ثابت یکهزار لیتری، دسترسی به آب شرب بهداشتی تقویت شد.
وی گفت: پس از توزیع ۶۰ دستگاه تانکر کششی یک هزار و ۵۰۰ لیتری چرخدار در سالهای گذشته، نهضت توزیع تانکرهای چرخدار برای رسیدن به ظرفیت ۲۰۰ تا ۳۰۰ دستگاه آغاز شده و با همکاری بسیج سازندگی نیز ۱۰۰ دستگاه در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: بیش از پنج هزار و ۴۰۰ پنل خورشیدی با همکاری وزارت نیرو و منابع داخلی ادارهکل در اختیار عشایر قرار گرفته و توزیع حمامها و پروژکتورهای خورشیدی و سیلندرهای گاز به منظور کاهش آسیب به پوشش جنگلی و مراتع دنبال میشود.
مدیرکل امور عشایر فارس با اشاره به طرحهای نوین دامپروری گفت: طرح همزمانسازی فحلی و ساماندهی دوره زایش دام به مدت ۳۰ تا ۴۵ روز با موفقیت در استان اجرا شده که علاوه بر افزایش بهرهوری و کاهش تلفات، مدیریت بازاررسانی گوشت قرمز را تسهیل کرده است.
محوریت بانوان در اقتصاد عشایر و میزهای چهارگانه معیشت
وی با اشاره به وجود ۸۸ صندوق اعتبارات خرد زنان عشایری با عضویت ۲ هزار و ۵۰۰ نفر گفت: ۱۰ درصد از سرپرستان خانوار در جامعه عشایری فارس را زنان تشکیل میدهند و به همین منظور توزیع نیمچههای بومی برای درآمدزایی بانوان نیازمند انجام شده است.
کریمی افزود: به منظور تنوعبخشی به معیشت عشایر و خروج از اقتصاد تکمحصولی، چهار میز تخصصی شامل «گیاهان دارویی»، «گردشگری عشایری»، «صنایعدستی» و «زنجیره تولید گوشت قرمز» با محوریت توانمندی زنان عشایر فعال شده و سند توسعه گردشگری عشایری نیز به زودی رونمایی میشود. همچنین با همکاری نهاد کتابخانهها، طرح رساندن کتاب به سیاهچادرها به عنوان ادامهدهنده نهضت سوادآموزی استاد محمد بهمنبیگی اجرایی شده است.
پدافند غیرعامل، سامانههای هوشمند و مطالبات سهمیه آرد
مدیرکل امور عشایر فارس از راهاندازی دومین پایگاه داده و ذخیره اطلاعات پدافندی جامعه عشایری کشور در فارس خبر داد و بیان کرد: سامانه جامع و اختصاصی خدمات الکترونیک در استان فارس طراحی شده که امکان ثبت، استعلام و شفافسازی تمام خدمات ارائهشده به هر خانوار را حتی در بستر آفلاین فراهم میکند. همچنین شناسایی نقاط کور آنتندهی تلفن همراه و اطلس کامل استقرارگاهها جهت ارتقای زیرساختهای ارتباطی به دستگاههای متولی تحویل شده است.
وی با اشاره به تدوین و ارسال سند خسارات خشکسالی به مراجع ملی، از چالش سهمیه آرد سخن گفت و تأکید کرد: در حال حاضر سرانه ۱۲.۲ کیلوگرمی آرد تنها ۸۰ تا ۸۵ درصد نیاز واقعی عشایر را پوشش میدهد؛ با توجه به عدم دسترسی عشایر به نانواییها، مطالبه جدی ما افزایش این سرانه به ۱۷ تا ۱۸ کیلوگرم به ازای هر نفر است.
کریمی در پایان با تأکید بر اینکه مسئولان باید خدمات خود را با بوم و سبک زندگی عشایر تطبیق دهند، خاطرنشان کرد: ادارهکل امور عشایر فارس طی ۷ سال گذشته رتبههای برتر شاخصهای اقتصادی و عملکردی را کسب کرده است و انتظار میرود سایر دستگاههای اجرایی نیز وظایف قانونی خود را در قبال این قشر فداکار و تولیدکننده بدون نگاه حمایتی صرف، عملیاتی کنند.