دشمن جنگ علمی علیه ایران را آغاز کرده است

به گزارش پایگاه خبری پایداری ملی به نقل از خبرگزاری فارس، نشست خبری فراخوان سی و دومین جشنواره تحقیقات و فنآوری با حضور شاهین آخوندزاده معاون تحقیقات وزارت بهداشت امروز ۱۷ مردادماه ۱۴۰۵ برگزار شد.

آخوندزاده با اشاره به برگزاری سی‌ودومین دوره جشنواره تحقیقات و فناوری علوم پزشکی رازی گفت: جشنواره رازی یکی از قدیمی‌ترین جشنواره‌های علمی کشور و در حوزه علوم پزشکی، بالاترین جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی در سطح ملی است.

وی در ادامه بیان کرد: طی ۳۲ سال گذشته تلاش کرده‌ایم که این جشنواره هر سال ارتقا پیدا کند و متناسب با شرایط جامعه تغییراتی در آن ایجاد شود.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به شرایط کشور در ۲ سال اخیر گفت: با توجه به ۲ جنگ تحمیلی اخیر، شاهد بودیم که جنگ فقط ابعاد نظامی، اقتصادی و سیاسی نداشت، بلکه یک بعد علمی نیز داشت.

وی در ادامه بیان کرد: وقتی دشمن محققان را ترور می‌کند و به‌طور مشخص فیزیکدانان دانشگاه شهید بهشتی را هدف قرار می‌دهد یا اعضای هیئت علمی پزشکی کشور و مراکز دانشگاهی از جمله دانشگاه صنعتی شریف، دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه علوم پزشکی بوشهر را هدف قرار می‌دهد، نشان می‌دهد که علم و دانش نیز در این تقابل مورد هدف قرار گرفته است.

آخوندزاده با اشاره به تخریب انستیتو پاستور ایران گفت: یکی از نمونه‌های بارز، تخریب انستیتو پاستور است؛ مرکزی که از قدیمی‌ترین مراکز تحقیقاتی، پژوهشی و خدماتی کشور و منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود.

وی تأکید کرد: بنابراین دشمن در کنار سایر ابعاد، یک جنگ علمی نیز علیه کشور آغاز کرده است.

تحقیقات در دل جنگ ادامه داشت

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت درخصوص پروسه تحقیقات در جنگ تحمیلی رمضان گفت: وقتی بیمارستان‌های آموزشی با تعداد زیادی مصدوم و مجروح ناشی از جنگ مواجه می‌شوند، همین عملکرد درمانی می‌تواند زمینه انجام تحقیقات جدید را فراهم کند؛ بنابراین به جز بخش علوم پایه، بخش درمان، آموزش و پژوهش دانشگاه‌های علوم پزشکی حتی در شرایط جنگ نیز فعال باقی می‌ماند.

وی با اشاره به بمباران لامرد در استان فارس اظهار کرد: در جریان این حادثه، تحقیقاتی در وزارت بهداشت درباره آسیب‌های واردشده به مصدومان انجام شده است و ادعا‌هایی درباره استفاده از مواد حاوی فسفر در این بمباران مطرح شده که در این زمینه بررسی‌های علمی انجام گرفته است.
آخوندزاده ادامه داد: امیدواریم نتایج این تحقیقات پس از تکمیل، در مجامع علمی و بین‌المللی منتشر شود و بتوان از این طریق آسیب‌های واردشده به افراد غیرنظامی را مستند کرد.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در ادامه به فشار‌های بین‌المللی بر دانشگاه‌های ایران اشاره کرد و گفت: برای مثال، اخیراً درباره حذف دانشگاه‌های ایران از یکی از شاخص‌های رتبه‌بندی تایمز صحبت شد که بخشی از این مسئله به تحریم‌های مالی و دشواری پرداخت حق عضویت مربوط است.

وی افزود: این موضوع نشان می‌دهد دشمن با عناوین و راهکار‌های مختلف تلاش می‌کند ایران را از صحنه علمی دنیا حذف کند.

آخوندزاده با اشاره به استمرار فعالیت‌های وزارت بهداشت در حوزه پژوهش گفت: دستور رئیس‌جمهور این بوده است که هیچ‌کدام از وظایف جاری و اهداف دانشگاه‌ها، سازمان‌های دولتی و وزارتخانه‌ها زمین نماند.

وی ادامه داد: وزارت بهداشت نیز در حوزه تحقیقات و فناوری وظایف سالانه مشخصی دارد که یکی از آنها رتبه‌بندی پژوهشی دانشگاه‌های علوم پزشکی است و امسال نیز این کار در میانه جنگ انجام شد.

وی با اشاره به جشنواره رازی گفت: جشنواره رازی یکی از تابلو‌های مهم وزارت بهداشت در حوزه تحقیقات و فناوری است و این جشنواره تنور پژوهش کشور را گرم می‌کند و موجب تشویق محققان، به‌ویژه محققان جوان، می‌شود.

آخوندزاده افزود: جشنواره رازی این اعتمادبه‌نفس را به جامعه منتقل می‌کند که محققان کشور می‌توانند کار‌هایی در سطح ملی و بین‌المللی انجام دهند. امسال نیز با همان دقت و برنامه‌ریزی، این جشنواره برگزار خواهد شد و فرآیند آن از مردادماه آغاز شده و تا ۱۰ آبان ادامه خواهد داشت.
وی با بیان اینکه دانشگاه‌های علوم پزشکی حتی در شرایط جنگ نیز امکان ادامه فعالیت پژوهشی دارند، گفت: تفاوت حوزه علوم پزشکی با بسیاری از حوزه‌های آکادمیک این است که ما حتی وسط جنگ هم می‌توانیم آموزش، درمان و تحقیق را ادامه دهیم.

وی گفت: یکی از موارد مورد توجه در بررسی‌های پزشکی، طولانی شدن روند ترمیم برخی زخم‌هاست. در برخی آسیب‌ها ممکن است روند بهبودی بسیار طولانی شود و زخم به یک زخم مزمن تبدیل شود.

وی افزود: بنابراین حتی از صحنه جنگ نیز می‌توان پژوهش علمی انجام داد و امیدواریم بتوانیم نتایج این تحقیقات را به شکل علمی و مستند منتشر کنیم.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت همچنین با اشاره به رتبه‌بندی SCImago در سال ۲۰۲۶ گفت: این رتبه‌بندی سه مؤلفه اصلی دارد که شامل پژوهش، اثرگذاری پژوهش و انعکاس تحقیقات در شبکه‌های اجتماعی و میزان دسترسی مردم به نتایج تحقیقات است.

وی افزود: نکته قابل توجه این است که از میان ۱۰ دانشگاه برتر کشور، هفت دانشگاه علوم پزشکی بودند. دانشگاه علوم پزشکی تهران در رتبه نخست قرار گرفت، دانشگاه تهران به‌عنوان دانشگاه غیرپزشکی رتبه دوم را به دست آورد و دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نیز در رتبه سوم قرار گرفت.

آخوندزاده تأکید کرد: این آمار نشان می‌دهد دانشگاه‌های علوم پزشکی دو ویژگی مهم دارند؛ نخست اینکه اثرگذاری پژوهش‌های آنها بیشتر است، زیرا نتایج تحقیقات مستقیماً در بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و شبکه بهداشت مورد استفاده قرار می‌گیرد و پژوهش صرفاً به انتشار یک مقاله محدود نمی‌شود.
وی افزود: ویژگی دوم این است که انعکاس تحقیقات پزشکی در فضای اجتماعی نیز بیشتر است، زیرا مردم مستقیماً با نتایج پژوهش‌های پزشکی و تأثیر آنها بر سلامت خود در ارتباط هستند.

جایزه نفر اول جشنواره رازی ۴۰۰ میلیون تومان است

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت با اشاره به تصمیم هیئت اجرایی جشنواره برای تقویت این رویداد گفت: برای اینکه جشنواره رازی امسال پرپیمان‌تر و باشکوه‌تر برگزار شود، هیئت اجرایی تصمیم گرفت مبلغ جایزه نقدی جشنواره را افزایش دهد.

وی در ادامه بیان کرد: جایزه نفر اول جشنواره به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرده است، البته معتقدم این رقم برای یک محقق برجسته در سطح ملی همچنان ناچیز است و ارزش معنوی جشنواره رازی به مراتب بیشتر از ارزش مالی جایزه آن است.

آخوندزاده با اشاره به نحوه انتخاب برگزیدگان جشنواره گفت: همانند سال گذشته، در بخش فناوری نیز فعال هستیم و برای شناسایی برترین محققان از دو مسیر استفاده می‌کنیم.

وی ادامه داد: یک مسیر این است که خود محققان برای حضور در جشنواره درخواست می‌دهند که معمولاً محققان جوان از این مسیر استفاده می‌کنند. مسیر دوم این است که خودمان به دنبال برترین‌های کشور می‌رویم و آنها را شناسایی و معرفی می‌کنیم.
وی افزود: پس از شناسایی، پرونده‌ها در کمیته‌های غربالگری بررسی می‌شوند و در نهایت برگزیدگان انتخاب خواهند شد. این مسیر به‌ویژه برای شناسایی محققان برجسته کشور اهمیت زیادی دارد، زیرا بسیاری از محققان سرآمد کشور خودشان برای جشنواره درخواست نمی‌دهند و ما باید به دنبال آنها برویم.

برگزیدگان باید بدون تردید شایسته عنوان «برترین» باشند

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت تأکید کرد: با افتخار این کار را انجام می‌دهیم و تلاش داریم مانند سال گذشته برترین‌های کشور را شناسایی و انتخاب کنیم.

وی تاکید کرد: هدف ما این است که وقتی یک محقق در مراسم جشنواره رازی روی صحنه می‌رود و جایزه خود را دریافت می‌کند، تمام افرادی که در سالن حضور دارند احساس کنند که این فرد واقعاً در سطح ملی برتر است و در ذهن هیچ‌کس این سؤال شکل نگیرد که فرد دیگری می‌توانست شایسته‌تر از او باشد.

پژوهش‌هایی درباره بمباران لامرد برای انتشار در یک مجله بین‌المللی آماده می‌شود

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت، با اشاره به انجام تحقیقات علمی درباره آسیب‌های ناشی از بمباران در استان فارس گفت: این پژوهش می‌تواند نمونه‌ای از یک گزارش علمی موفق در عرصه بین‌المللی باشد و نشان دهد که حتی در میانه فعالیت‌های درمانی نیز می‌توان نتایج تحقیقات ارزشمندی را از دل حوادث به دست آورد.

وی افزود: در استان فارس نیز شرایط خاصی وجود داشته و بررسی‌ها درباره آثار این حملات انجام شده است. شدت آسیب‌ها در افرادی که بر اثر این حوادث جان خود را از دست نداده‌اند، از جمله موارد مورد بررسی در این پژوهش است؛ چراکه برخی مصدومان با وجود جراحات محدود، دچار زخم‌های طولانی‌مدت شده‌اند.

آخوندزاده ادامه داد: در استان فارس دو نوجوان نیز بر اثر انفجار مهمات عمل‌نکرده جان خود را از دست دادند. در برخی موارد، این مهمات پس از تماس یا تحریک فیزیکی منفجر شده‌اند و حتی در فاصله‌ای از فرد و در اثر ارتعاش نیز امکان انفجار آنها وجود داشته است.

وی با بیان اینکه بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، قربانیان این حوادث عمدتاً افراد غیرنظامی بوده‌اند، گفت: این حوادث موجب وارد شدن صدمات جدی و طولانی‌مدت به مردم شده است.

تلاش برای انتشار نتایج تحقیق در مجلات بین‌المللی

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت بیان کرد: این پژوهش هنوز ارسال نشده، اما امیدواریم در همین هفته برای یک مجله بین‌المللی تخصصی در این حوزه ارسال شود.

وی افزود: ممکن است برای انتشار چنین پژوهشی در برخی مجلات بین‌المللی مقاومت‌هایی وجود داشته باشد، زیرا در متن تحقیق به نقش آمریکا در بمباران اشاره شده است، اما تلاش ما این است که پژوهش را در سطح مجلات معتبر بین‌المللی مطرح کنیم.
آخوندزاده گفت: در جهان سردبیران و پژوهشگران زیادی هستند که نگاه علمی و انسانی دارند و امیدواریم بتوانیم نتایج این پژوهش را به دست چنین افرادی برسانیم تا فارغ از مسائل سیاسی، یافته‌های علمی مورد بررسی قرار گیرد.

آسیب جدی به زیرساخت‌های پژوهشی انستیتو پاستور

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت در بخش دیگری از سخنان خود درباره آخرین وضعیت انستیتو پاستور ایران گفت: متأسفانه بخش‌هایی از زیرساخت‌های پژوهشی و زیست‌فناوری این مجموعه به‌شدت آسیب دیده و بازسازی و نوسازی آن به یک عزم ملی نیاز دارد.

وی افزود: برای بازگرداندن انستیتو پاستور به شرایط گذشته، منابع مالی قابل توجهی مورد نیاز است و این مجموعه برای بازسازی و نوسازی نیازمند حمایت جدی است.

آخوندزاده ادامه داد: معاونت تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت پس از بازدید از این مجموعه، دو اقدام حمایتی انجام داده است. نخست اینکه از محل ماده ۵۶، یک طرح حمایتی با اعتبار قابل توجه در اختیار انستیتو پاستور قرار گرفت که این اعتبار اختصاص یافته است.

وی در ادامه بیان کرد: اقدام دوم نیز در نیماد انجام شده و یک مسیر حمایتی برای طرح‌های تحقیقاتی محققان انستیتو پاستور ایجاد شده است تا پژوهشگران این مجموعه بتوانند با محققانی که در مراکز دیگر فعالیت می‌کنند، به صورت مشترک روی طرح‌های تحقیقاتی کار کنند.
پاستور فقط یک مرکز تحقیقاتی نیست

آخوندزاده با تأکید بر اهمیت راهبردی انستیتو پاستور گفت: این مجموعه فقط یک مرکز پژوهشی نیست، بلکه وظایف مختلفی از جمله رصد بیماری‌های میکروبی و ارائه خدمات را بر عهده دارد.

وی افزود: بخشی از فعالیت‌های خدماتی انستیتو پاستور در حال حاضر در سایر بخش‌ها ادامه پیدا کرده، اما بخش‌های پژوهشی این مجموعه متأسفانه آسیب‌های زیادی دیده است.

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت ابراز امیدواری کرد: با یک عزم ملی، انستیتو پاستور بتواند دوباره به جایگاه و شرایط مطلوب گذشته خود بازگردد.

رتبه علمی ایران در منطقه از اول به سوم رسید

آخوندزاده در ادامه با اشاره به جایگاه ایران در حوزه پژوهش و فناوری در منطقه گفت: ایران از سال ۲۰۱۷ و پس از اجرای یک برنامه ۲۰ ساله توانست رتبه نخست علمی منطقه را به دست آورد.

وی افزود: در حوزه علم نمی‌توان یک‌شبه جهش کرد. رسیدن ایران به رتبه نخست حاصل ۲۰ سال سرمایه‌گذاری دولت‌های مختلف در حوزه علم و فناوری بود و از سال ۲۰۱۷ تا سال ۲۰۲۱ نیز ایران جایگاه نخست منطقه را حفظ کرد.

وی ادامه داد: متأسفانه تحریم‌های علمی، محدودیت منابع مالی اختصاص‌یافته به پژوهش و در برخی موارد سوءمدیریت باعث شد جایگاه ایران ابتدا از رتبه نخست به دوم و سپس به رتبه سوم منطقه برسد.

آخوندزاده گفت: در حال حاضر ترکیه و عربستان بالاتر از ایران قرار گرفته‌اند، اما من یقین دارم با نیروی انسانی توانمندی که در کشور داریم، در صورت بازگشت آرامش و ثبات و افزایش حمایت مالی از پژوهش، می‌توانیم دوباره به جایگاه نخست منطقه بازگردیم.

نیروی انسانی، برگ برنده ایران در رقابت علمی

معاون تحقیقات و فناوری وزارت بهداشت تأکید کرد: برگ برنده ایران هیچ‌وقت منابع مالی نبوده، بلکه نیروی انسانی توانمند کشور بوده است.
وی افزود: اگر بتوانیم از ظرفیت نیروی انسانی خود به‌درستی استفاده کنیم، حتی با یک‌دهم منابع مالی برخی کشور‌های منطقه نیز می‌توانیم دوباره به کشور اول منطقه در حوزه علم و پژوهش تبدیل شویم.

آخوندزاده تاکید کرد: تنها جای افسوس این است که در سال‌های اخیر سهم پژوهش از منابع کشور کاهش پیدا کرده است.

دغدغه رهبر شهید تقویت قدرت علمی کشور بود

وی درخصوص دغدغه رهبر شهید در زمینه تقویت تحقیقات و پژوهش در گشور گفت: در تمام دوران، دغدغه رهبر معظم انقلاب، قدرت علمی ایران و مرجعیت علمی کشور بوده است و امیدواریم این دغدغه با جدیت بیشتری دنبال شود.

وی ادامه داد: امیدواریم پس از شهادت رهبر انقلاب نیز مسیر حمایت از علم، پژوهش و فناوری با قوت ادامه پیدا کند و با ایجاد آرامش و ثبات در کشور و افزایش حمایت مالی از پژوهش، بتوانیم جایگاه علمی ایران را در منطقه دوباره ارتقا دهیم.

آخوندزاده تأکید کرد: سرمایه اصلی ایران در رقابت علمی، نیروی انسانی توانمند کشور است و اگر از این ظرفیت به‌درستی استفاده شود، حتی با منابع مالی محدودتر از کشور‌های منطقه نیز می‌توانیم دوباره به جایگاه نخست علمی منطقه بازگردیم.