شماره ۳۱۰۱/۱/ک۱۶۰، ۱۴۰۴/۲/۸
مقام معظم رهبری و فرمانده کل قوا (مدظله العالی):
«اگر مدیران کشور اهمیت این مسئله را درک نکنند و پدافند غیرعامل به طور شایسته توسعه پیدا نکند، کشور در معرض تهدیدهای بعضاً غیر قابل جبران قرار خواهد گرفت؛ بنابراین مسئولان بخشهای مختلف کشور، چه بخشهای نظامی و چه بخشهای غیر نظامی باید با پدافند غیرعامل همکاری کامل و لازم انجام دهند.»
«کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور به ریاست رئیس ستاد کل نیروهای مسلح بالاترین مرجع تصمیم گیری در حوزه پدافند غیرعامل کشور است که تصمیمات آن با ابلاغ رئیس کارگروه مزبور، برای همه دستگاههای لشکری، کشوری، بخش دولتی و عمومی غیردولتی لازم الاجراست.»
قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور (۱۲/۰۶/ ۱۴۰۲)
تصـویب نـامـه
قـوه قضائیه ـ وزارت دادگستری ـ سازمان بازرسی کل کشور
سازمان پدافند غیرعامل کشور
به استناد تبصره۱ قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور ـ مصوب مجلس شورای اسلامی ـ نود و پنجمین جلسه کارگروه دائمی پدافند غیرعامل کشور در تاریخ ۱۴۰۴/۰۱/۲۶ تشکیل گردید و در اجرای ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور پیشنهاد مشترک این سازمان و قوه قضائیه و وزارت دادگستری با موضوع ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل را بررسی و به شرح زیر تصویب نمود:
آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور
(ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل)
مقدمـه
به منظور اعمال نقش هدایتی، راهبری و نظارتی سازمان پدافند غیرعامل کشور در مراحل مختلف طراحی، تدوین و اجرای طرح ها، برنامهها و اقدامات پدافند غیرعامل در کشور و جلوگیری از استنکاف در اجرای مقررات و مصوبات کارگروه (کمیته) دائمی پدافند
غیرعامل کشور و همچنین تشویق مدیران موفق در اجرای اقدامات و ضوابط و مقررات این حوزه، به استناد تبصره۱ از ماده واحده قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور و تبصره ماده ۲۶ اساسنامه آن سازمان ـ مصوب مقام معظم رهبری (مدظله العالی) ـ آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور (ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل) با مشارکت و همکاری سازمان پدافند غیرعامل کشور، قوه قضائیه و وزارت دادگستری تهیه گردید.
مـاده۱ـ تعاریف، اصطلاحات و اختصارات مندرج در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط زیر به کار میرود:
قانون تشکیل: قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور.
اساسنامه: اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور مصوب مقام معظم رهبری (مدظله العالی) موضوع ابلاغیه شماره ۹۵/۱۲۷/۱/۲۶۱۲ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۱۹ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح.
دستگاه اجرایی: کلیه دستگاههای اجرایی موضوع مادة ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری و مادة ۲۹ قانون برنامة پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران
کارگروه دائمی: کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور
سازمان: سازمان پدافند غیرعامل کشور
الزامات و مقررات پدافند غیرعامل: تصمیمها و مصوبات کارگروه دائمی که با ابلاغ رئیس ستاد کل نیروهای مسلح برای دستگاههای اجرایی (کشوری و لشکری)، بخش دولتی و عمومی غیردولتی لازم الاجراست.
اشخاص مشمول: کلیه روسا، مسئولان، مدیران و کارکنان دستگاههای اجرایی و سایر اشخاص مشمول قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور و اساسنامه آن
استنکاف: هرگونه رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که منجر به ایجاد مانع یا عدم اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور شود یا از اجرای آنها جلوگیری کند.
تخلّف: عدم رعایت یا عدم اجرای کامل و یا نقض مقررات لازم الاجرای پدافند غیرعامل در کشور توسط اشخاص مشمول، که با عناوین مقرر در قانون رسیدگی به تخلفات اداری (مصوب۱۳۷۲/۹/۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی) منطبق باشد.
تعلل: هرگونه رفتار همراه با مسامحه، سهل انگاری، کم کاری، غفلت، تأخیر و اقدام نابهنگام اشخاص مشمول در اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور که با عناوین مقرر در قانون رسیدگی به تخلفات اداری (مصوب۱۳۷۲/۹/۷ با اصلاحات و الحاقات بعدی) و ضوابط انضباطی یا قوانین موضوعه کیفری از جمله ماده ۱۴۵ قانون مجازات اسلامی منطبق باشد.
خسارت: به هرگونه ضرر و زیان ناشی از استنکاف اشخاص مشمول مقررات لازم الاجرای پدافند غیرعامل اطلاق میشود.
هیات مرکزی: هیات رسیدگی به استنکاف، تخلف و تعلل از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل که در سطح ملی تشکیل میشود.
ماده۲ـ سازمان مکلف است ضمن هدایت، راهبری و نظارت بر طراحی، تدوین و اجرای طرح ها، برنامهها و اقدامات پدافند غیرعامل در دستگاههای اجرایی، گزارش استنکاف، تعلل و تخلف اشخاص مشمول را در اسرع وقت تهیه و برای رسیدگی قانونی، به مراجع قضایی و هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری و هیاتهای انتظامی ذی صلاح ارائه کند.
تبصره ـ موضوع این ماده، نافی وظایف و اختیارات قانونی نهادهای نظارتی و دستگاههای اجرایی و روسا، مسئولان، مدیران و کارکنان آنها و سایر اشخاص موضوع قانون ارتقاء سلامت نظام اداری و مقابله با فساد، در مقابله با استنکاف موضوع این آیین نامه نیست و میتواند برابر قوانین ذی ربط اقدام شود.
ماده۳ـ سازمان مکلف است ضمن شناسایی و مستندسازی هرگونه استنکاف، تعلل و تخلف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور و اشخاص مرتکب (اعم از حقیقی یا حقوقی) و سایر اشخاص دارای مسئولیت قانونی و ایجاد وحدت رویه در این زمینه، پروندههای تشکیل شده در مراجع ذی صلاح قضایی و اداری را تا حصول نتیجه نهایی و اجرای مجازات یا تنبیه مقرر، راهبری و پیگیری کند.
ماده۴ـ به منظور اجرای قانون تشکیل، اساسنامه و الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در کشور، سازمان مکلف است ضمن شناسایی کاستی ها، نارساییها و نقاط بحرانی، میزان انحراف دستگاههای اجرایی از اجرای تدابیر، تصمیمها و مصوبات کارگروه دائمی، دلایل مستند، متقن و احتمالی بروز تخلفات و جرایم و عدم همکاری دستگاههای مشمول را بررسی و احصاء کرده و به دستگاه قضایی معرفی و مبتنی بر نتایج آنها، سازوکارهای صیانت از اهداف و مأموریتهای مقرر در حوزه پدافند غیرعامل را به کارگروه دائمی پیشنهاد کرده و تحقق آن را پیگیری نماید.
ماده۵ ـ برای هدایت و راهبری بهینه و ایجاد وحدت رویه در انجام وظایف مقرر در مواد ۳،۲ و۴ این آیین نامه، هیاتهای رسیدگی در دو سطح ملی و استانی تشکیل میشود.
ماده۶ ـ در سطح ملی، هیات مرکزی متشکل از چهار نفر عضو ثابت و دو نفر عضو غیرثابت تشکیل میشود:
معاون حقوقی و بازرسی سازمان (رئیس هیات).
معاون حقوقی و امور مجلس وزارت دادگستری.
یک نفر از اعضاء هیات علمی دانشگاهها در رشته حقوق به انتخاب رئیس سازمان.
یک نفر از متخصصان مرتبط با حوزه پدافند غیرعامل به انتخاب رئیس سازمان.
معاون دستگاهی ذی ربط سازمان (عضو غیرثابت).
نماینده تام الاختیار رئیس دستگاه اجرایی، ترجیحاً مدیر پدافند غیرعامل دستگاه اجرایی (عضو غیرثابت).
تبصره۱ـ احکام انتصاب اعضای هیات، به مدت دو سال توسط رئیس سازمان صادر میشود.
تبصره۲ـ به منظور هماهنگی امور اداری و اجرایی، پیگیری اُمور محول و تعیین اختیارات هیاتهای استانی، دبیرخانه هیات مرکزی در سازمان تشکیل میشود و زیر نظر رئیس سازمان فعالیت میکند. مکاتبات با خارج از سازمان، توسط رئیس سازمان و در صورت تفویض از طرف وی، با امضای رئیس یا دبیر هیات انجام میشود، سایر اعضای هیات، حق مکاتبه ندارند.
تبصره۳ـ در اجرای بند ۵ ماده ۲۶ اساسنامه [۱]، سازمان بازرسی کل کشور و هیات مرکزی موضوع این ماده، هماهنگی و تعامل لازم را با یکدیگر برای همکاری مؤثر برقرار کرده و نتیجه اقدامات خود را هر شش ماه یک بار، به رئیس کارگروه دائمی و رئیس سازمان گزارش کنند.
ماده۷ـ در موارد ضروری و به تشخیص رئیس سازمان، هیات استانی با ترکیب زیر تشکیل میشود:
یکی از معاونان استاندار به انتخاب وی (به عنوان رئیس هیات).
معاون امور استانهای سازمان.
معاون امور شهری سازمان.
یک نفر حقوقدان ذی صلاح بومی (به انتخاب استاندار).
مدیرکل پدافند غیرعامل استان.
تبصره۱ـ رئیس سازمان میتواند برخی اختیارات و وظایف خود را در اجرای این آیین نامه، به استاندار تفویض نماید.
تبصره۲ـ تدابیر و دستورالعملهای سازمان در موضوع این آیین نامه، برای هیاتهای استانی لازم الاجراست.
ماده۸ ـ تشخیص ابتدایی استنکاف، تعلل و تخلف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل توسط اشخاص مشمول، حسب مورد، بر عهده هیاتهای مرکزی و استانی است، گزارشهای هیات مرکزی و استانی باید مستند و مستدل باشد و گزارشهای مربوط، پس از تحقق این امر و پس از تأیید رئیس سازمان به مراجع قضایی و اداری و انتظامی ذی صلاح ارسال میشود.
تبصره۱ـ نصاب تصمیم در هیات مرکزی با نظر مثبت چهار نفر از شش نفر و در هیات استانی با نظر مثبت سه نفر از پنج نفر است.
تبصره۲ـ بر اساس درخواست رئیس کارگروه دائمی یا رئیس سازمان، روسای هیاتهای مرکزی و استانی، بالاترین مقام دستگاه اجرایی یا مدیرکل پدافند غیرعامل دستگاه اجرایی مربوط و یا دریافت اطلاعات معتبر از ناحیه اشخاص موثق مبنی بر وقوع استنکاف، تعلل و تخلّف، هیات ذی ربط نسبت به بررسی و تشخیص ابتدایی استنکاف و ارائه گزارش به مرجع ذی صلاح قانونی و پیگیری پرونده، اقدام میکند.
تبصره۳ـ در موارد بروز اختلاف در تشخیص، از حیث ملی یا استانی بودن استنکاف، تعلل و تخلّف، نظر رئیس هیات مرکزی، مبنای اقدام است.
تبصره۴ـ رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف فرماندهان و مسئولان لشکری در حوزههای مشترک با سازمان و یا زیرساختهای خدمات رسان در اختیار نیروهای مسلح با درخواست رئیس سازمان یا رئیس شورای هماهنگی پدافند غیرعامل نیروهای مسلح و موافقت و تائید رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، در چارچوب آیین نامهای که به تصویب ستاد کل نیروهای مسلح میرسد و سایر مقررات مربوط از جمله ماده ۶۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری و دستورالعمل نحوه احضار و جلب آنها (مصوب ۱۳۹۷/۱۲/۲۱ فرمانده کلّ قوا) و قانون تشکیل هیاتهای انضباطی رسیدگی به شکایات و تخلفات کارکنان نیروهای مسلح مصوب ۱۳۹۵/۱۲/۲۴ انجام میشود.
ماده۹ـ کلیه دستگاههای اجرایی مکلفند ضمن همکاری با هیاتهای مرکزی و استانی، اطلاعات و مدارک موردنیاز آنان را در مهلت مقرر ارائه نمایند، در مورد اسناد و اطلاعات طبقه بندی شده، رعایت مقررات و قوانین مربوط و ملاحظات حفاظتی الزامی است و باید اقدام شود.
ماده۱۰ـ هیاتهای مرکزی یا استانی موظف هستند پس از انجام بررسیهای لازم، موضوع استنکاف، تعلل و تخلّف را به طور کتبی به دستگاه اجرایی، ابلاغ نموده و پس از آن، برای مدیران و کارکنان دستگاههای موضوع بند ۱ ماده ۲۶ اساسنامه، به مدت پنج روز و برای سایر دستگاههای موضوع این ماده، به مدت ده روز، مهلت دفاع منظور کرده و سپس اظهارنظر کند. دستگاه مکلف است در مهلت مقرر، پاسخ کتبی خود را به هیات ارسال کند.
تبصره۱ـ مهلتهای مذکور، به درخواست مدیر یا مسئول دستگاه اجرایی مربوط و با موافقت رئیس هیات، برای یک بار و به ترتیب به میزان ۲ و ۵ روز قابل تمدید است. پس از این مهلت، هیات موارد استنکاف را بررسی و اقدام لازم را انجام میدهد.
تبصره۲ـ در صورت تشخیص هیات ذی ربط یا درخواست اشخاص مشمول، بررسی در مورد استنکاف، تعلل و تخلّف با حضور وی انجام میشود.
ماده۱۱ـ هیات میتواند به منظور تسریع در جمع آوری دلایل و تهیه و تکمیل اطلاعات و مدارک، اقدام به تحقیق نماید.
تبصره ـ هیات میتواند از ظرفیت تخصصی نهادهای کارشناسی مانند نهادهای کارشناسی وابسته به قوه قضائیه یا انجمنهای علمی استفاده نماید.
ماده۱۲ـ گزارش هیات، مبنی بر استنکاف، تعلل و تخلّف و انتساب آن به مرتکب یا مرتکبان و میزان مسئولیت قانونی آنها، موکول به خاتمه بررسی و ملاحظه کلیه اطلاعات و اسناد و مدارک مربوط و توجه کامل به دفاعیات ارائه شده، تهیه شده و به رئیس سازمان ارائه میشود تا توسط وی و درصورت تفویض اختیار، توسط رئیس هیات مربوط حسب مورد، به مراجع ذی ربط برای تشکیل پرونده و رسیدگی ارسال شود.
تبصره۱ـ در صورت احراز استنکاف نزد مراجع ذی صلاح، میزان خسارت توسط سازمان تعیین میشود.
تبصره۲ـ حضور نماینده حقوقی سازمان در جلسات رسیدگی مراجع قضایی یا اداری یا انتظامی ذی صلاح، برای دفاع از گزارش و ارائه توضیحات لازم، بلامانع است.
ماده۱۳ـ مراجع قضایی یا اداری یا انتظامی ذی صلاح، در رسیدگی به گزارشهای ناظر به استنکاف، تعلل و تخلّف از مقررات ابلاغی پدافند غیرعامل الزامات مقرر در تبصره ۱ قانون تشکیل و بندهای ۲،۱ و ۳ ماده ۲۶ اساسنامه را رعایت کنند.
تبصره ـ اطلاعات متقنی که حاکی از مغایرت رفتار و اقدامات مراجع مذکور، با مفاد احکام قانونی و مقررات موضوع این ماده باشد، توسط رئیس سازمان برای اتخاذ تدابیر لازم و مؤثر، حسب مورد به رئیس جمهور یا رئیس قوه قضائیه گزارش میشود.
ماده۱۴ـ در مواردی که اشخاص مشمول، از مقامات سیاسی (مانند وزرا) تحت نظارت مجلس شورای اسلامی باشند، گزارش استنکاف، تعلل یا تخلف این اشخاص از سوی رئیس سازمان به رئیس جمهور و رئیس مجلس شورای اسلامی ارسال میشود تا در چارچوب موازین قانونی مربوط، مورد رسیدگی قرار گیرد.
ماده۱۵ـ در صورتی که استنکاف دستگاه اجرایی و وارد شدن خسارت به دلیل استنکاف، به طور قطعی ثابت شود و دستگاه اجرایی از پرداخت خسارت خودداری کند، سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است میزان نهایی خسارت را، از محل اعتبارات دستگاه کسر کند تا مبلغ فوق پس از تایید سازمان، برای اجرای اصول و ضوابط پدافند غیرعامل در همان دستگاه هزینه شود. دستورالعمل اجرایی این ماده، ظرف ۶ ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، توسط سازمان با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه میشود و توسط سازمان ابلاغ میگردد. در مورد سایر خسارتها مطابق قوانین و مقررات مربوط عمل میشود.
ماده۱۶ـ ابلاغیههای رئیس سازمان، در مقام پیش آگاهی و پیشگیری از استنکاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل درچارچوب اساسنامه و مصوبات کارگروه دائمی برای دستگاههای اجرایی مشمول قانون تشکیل، لازم الاجراست.
تبصره ـ مبتنی بر احکام مقرر در قانون تشکیل و اساسنامه، بالاترین مقام دستگاه اجرایی مکلف است بر اجرای کامل اصول و ضوابط و الزامات پدافند غیـرعامل در دستگاه متبوع خود، از جمله اجرای دستورالعملها و مقررات مصوب کارگروه دائمی و ابلاغیـههای سازمان که در چارچوب آنها وضع میشود، نظارت کرده و از تمام ظرفیتها و سازوکارهای در اختیار برای پیشگیری یا پیگیری استنکاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل استفاده نماید.
ماده۱۷ـ به منظور پیش آگاهی و پیشگیری از استنکاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل، دستگاههای اجرایی مکلفند دورههای آموزشی و توانمندسازی مناسب این موضوع را با هماهنگی سازمان برگزار کنند.
ماده۱۸ـ گزارش سالانه هیات مرکزی، مشتمل بر فهرست مستنکفان در دستگاههای اجرایی و نیز گزارش اشخاصی که ضوابط و مقررات پدافند غیرعامل را به بهترین شیوه اجرایی کنند، از سوی رئیس هیات به رئیس سازمان ارسال میشود تا آن را در جلسه کارگروه دائمی ارائه نماید. این گزارش پس از تایید کارگروه دائمی، حسب مورد به روسای قوا و نیز سایر مقامات بالاتر دستگاههای اجرایی ارسال میگردد و در ارزیابی مدیران دستگاههای اجرایی مورد توجه قرار میگیرد.
ماده۱۹ـ رئیس سازمان با رعایت مصالح کشور و سایر ملاحظات مربوط و هماهنگی با رئیس کارگروه دائمی میتواند در رسانههای عمومی داخلی گزارش اجرای این آیین نامه را منتشر نماید.
ماده۲۰ـ در صورت لزوم، قوه قضائیه درخصوص ابلاغ دستورالعمل چگونگی رسیدگی به پروندههای موضوع این آیین نامه در آن قوه، از جمله تعیین شعب تخصصی رسیدگی اقدام مینماید.
ماده۲۱ـ رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلف از الزامات و مقررات پدافند غیرعامل در غیر از دستگاههای اجرایی بر اساس دستورالعملی است که ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه در چارچوب «دستورالعمل نحوه اعمال الزامات و ملاحظات پدافند غیرعامل در زیرساختها با اهمیت بالای بخش غیردولتی مصوبه شماره ۳۰۵۰/۱/ک۱۶۰ مورخ ۱۴۰۳/۱۰/۱ کمیته دائمی» توسط سازمان با همکاری قوه قضائیه و وزارت دادگستری درچارچوب این آیین نامه تهیه و برای اجرا به دستگاههای اجرایی ابلاغ میشود.
ماده۲۲ـ در صورت هرگونه اختلاف میان سازمان با دستگاهها و یا دستگاهها با یکدیگر در تفسیر یا اجرای این آیین نامه، نظر رئیس سازمان پس از تائید کارگروه دائمی، ملاکِ عمل است.
ماده۲۳ـ هرگونه اصلاح در این آیین نامه منوط به پیشنهاد هر یک از اعضای کارگروه دائمی و یا رئیس سازمان و تصویب در کارگروه دائمی میباشد.
ماده۲۴ـ سازمان بر حسن اجرای این مصوبه، نظارت و اجرای آن را به صورت فصلی به کارگروه دائمی گزارش کند.
ماده۲۵ـ این آیین نامه مشتمل بر بیست و پنج ماده و هفده تبصره در نود و پنجمین جلسه کارگروه دائمی به تاریخ بیست و ششم فروردین ماه سـال یکـهزار و چهـارصد و چهار هجـری شمسـی به تصویب رسید و از تاریخ ابلاغ، لازم الاجراست.
آیین نامه اجرایی ماده ۲۶ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور (ضوابط رسیدگی به استنکاف، تعلل و تخلّف از اجرای الزامات و مقررات پدافند غیرعامل) مشتمل بر بیست و پنج ماده و هفده تبصره که در تاریخ ۱۴۰۴/۰۱/۲۶ در نود و پنجمین جلسه کارگروه (کمیته) دائمی پدافند غیرعامل کشور به تصویب رسید، به استناد تبصره۱ قانون تشکیل سازمان پدافند غیرعامل کشور برای اجرا ابلاغ میگردد.
سازمان بازرسی کل کشور ضمن انجام نظارت و بازرسی بر امور مطرح شده در این ماده، جرائم و تخلفات لازم را از مراجع ذی ربط پیگیری مینماید.
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و کمیته دائمی پدافند غیرعامل کشور
سرلشکر پاسدار محمد باقری